Benedenloop Reest Meppel

In opdracht van Het Drentse Landschap en Landschap Overijssel heeft het Kenniscentrum Landschap van de Rijksuniversiteit Groningen van het Reestdal een landschapsbiografie gemaakt. De beide provinciale landschappen gaan een gezamenlijke landschapsvisie op het unieke Reestdal ontwikkelen en dit document met als titel  “Historisch- landschapsecologisch onderzoek Reestdal ” moet het uitgangspunt van het verhaal worden, waarin het beheer in de toekomst van natuur, cultuurhistorie, recreatie en landbouw centraal staat.

Omdat het 116 tellend document misschien niet voor iedereen interessant is ( hoewel, Dagblad Tubantia: “Biografie van het Reestdal leest als een spannend boek”) is er ook een prachtige brochure ( Gevormd bewaard door de tijd) uitgegeven. Die kun je downloaden via deze QR-code. Met dank aan Het Drentse Landschap.

Aardkundig monument nummer 12: de Reest

Wat is een AARDkundig Monument ?

In 2010 werd door de provincie Drenthe de beleidsnotitie “wAARDEvol Drenthe” vastgesteld. Doel: aandacht voor de kernkwaliteiten van Drenthe en dan vooral voor waardevolle plekken waar de bodem de basis is voor natuur, archeologie, cultuurhistorie, beleving, kleinschaligheid en nog veel meer. De provincie Drenthe hecht veel waarde aan locaties met een eigen identiteit. Deze plekken worden aardkundige monumenten genoemd. Ze vertellen het verhaal van het landschap van Drenthe. De provincie heeft er 13 aangewezen. De Reest is nummer 12 in de rij.

In Meppel is de Reest bezig met haar laatste kilometer

De aandacht is terecht 

Na een korte bijeenkomst in zaal Ogterop in Meppel met lezingen van ecologen Uko Vegter ( Het Drentse Landschap) en Hans Dekker ( provincie Drenthe) trok een kleine stoet richting het Wilhelminapark voor hét moment. Daar, aan de oever van de Reest, die in Meppel met haar laatste kilometer bezig is, mocht een aantal scholieren samen met de wethouder het monument het licht laten zien. Toch bijzonder en niet meer dan terecht, al die aandacht voor dat  kleine laaglandbeekje op de grens tussen Drenthe en Overijssel. De aandacht voor het mooie Reestdal is bij de provincie Drenthe aanmerkelijk groter dan bij de collega’s aan de andere kant van de Reest. Soms wordt in Overijssel gekscherend opgemerkt, dat de provincie nauwelijks beseft dat ten noorden van het prachtige vaak bejubelde Vechtdal nog een mooi beekdal ligt. Gelukkig wordt het Reestdal voor een groot deel beheerd en gekoesterd door Het Drentse Landschap en Landschap Overijssel. Samen bezitten deze provinciale natuurorganisaties rond de 1000 ha aan natuur aan weerszijden van de Reest.

Drenthe kent 13 aardkundige monumenten. De Reest is nummer 12 .

Wat maakt het Reestdal zo bijzonder ? 

Van alle 13 aardkundige monumenten maakte de provincie een informatieve folder met aandacht voor het ontstaan, de komst van de eerste bewoners, de inrichting van het

Oud cultuurlandschap

landschap door de eeuwen heen, de cultuurhistorie ( landgoederen, boerderijen, grondgebruik enz.) en de natuurwaarden. De info over aardkundig monument nummer 12 (de Reest) bestaat uit vijf thema’s:

- De Reest is ontstaan uit het Oerdal van de Vecht

- De Reest ontwikkelde zich  vanaf 5500 jaar geleden tot een veenbeek

- Menselijk ingrijpen  bepaalde op sommige plekken de meanderende loop van de beek.

- Het beekdal kreeg pas laat ( in de Middeleeuwen) haar eerste bewoners.

- Kwelwater in het beekdal zorgt voor hoge natuurwaarden, zoals dotterbloemhooilanden.

Dotterbloemhooiland bij 't Ende aan De Stapel

Reestdal Den Huizen

De Reest bedreigd. Een overzicht

Even voor de duidelijkheid. De Reest stroomt als vanouds door een prachtig kleinschalig landschap zoals je dat in ons land bijna niet meer aantreft. De beek vormt de grens tussen de provincies Drenthe en Overijssel. Over de toekomst van de Reest werd aan beide zijden van die grens vaak verschillend gedacht. Zelfs binnen de provincies was er verdeeldheid.  Grensperikelen hebben op de achtergrond voortdurend een rol gespeeld. Het bleek uiteindelijk de redding van het beekdal.

Hoog water in het Reestdal. Meppel

Het eerste Reestplan ( 1839)

De kronkelende Reest zorgt bij veel neerslag voor veel wateroverlast. Er wordt behoorlijk over geklaagd. Het is ook niet leuk als het hooi richting Meppel wegdrijft ! Op advies van de provincie Drenthe doet ir. A.Kommers onderzoek en komt met een advies: er moet een kanaal komen van De Steenen Pijp tot aan Zwartsluis. Een groot aantal bochten in de Reest moeten worden afgesneden en de beek moet dieper en breder worden gemaakt. Het komt er niet van. Er is geen geld en de boeren in de regio Rouveen willen geen kanaal door hun land.

Reestdal ter hoogte bij De Steenen Pijp

Het tweede Reestplan ( 1896)

De waterhuishouding in Drenthe is er omstreeks 1880 slecht aan toe. De provincie wil dit probleem aanpakken. Er wordt weer een ingenieur van stal gehaald. Jacob Petrus Havelaar komt met een plan van aanpak, maar wie die plannen moeten uitvoeren is niet duidelijk. Waterbeheer moet een zaak van de boeren blijven! Ingenieur Havelaar wordt minister van Waterstaat en geeft dan flink gas. De afwatering in Nederland moet verbeterd. Daar gaan de mooie beekjes. Ook de Reest staat op de nominatie. In 1896 is het plan klaar: 92 bochten moet eruit, de Reest wordt dan zes kilometer korter. Het water is dan sneller uit het Reestdal weg ! Zes nieuwe stuwen moeten in de beek worden aangelegd om in tijden van droogte toch nog wat water te kunnen vasthouden. Uiteindelijk gaat het plan niet door. Er is geen geld en het Rijk wil financieel niet bijspringen.

Rond 1900 meandert de Reest ongeschonden tussen de Bloemberg en Groot Oever

Het derde Reestplan (1924)

Weer veel klachten. Het Reestdal is te nat om goed te kunnen boeren. Is daar nou niets aan te doen ? Niet alleen het Reestdal kent regelmatig wateroverlast. Ook andere beekdalen in Drenthe kampen er mee. De provincie besluit tot daden over te gaan. Rond 1920 wordt het Drentse Rivierenbureau opgericht. Centrale figuur is ir. Ferdinandus Pieter Mesu. Hij heeft grote plannen met Drenthe. Tien beekdalsystemen moeten grondig

Veel beekdalsystemen werden gekanaliseerd en verkaveld, zoals Het Oude Diep

worden aangepakt. Voor de Reest betekent dat 111 bochtafsnijdingen en op een aantal plekken moet de beek kades krijgen. Bijna zeven kilometer korter wordt de Reest als het plan klaar is. Verder moet het stroomgebied van de Reest door allerlei afkoppelingen kleiner gemaakt worden. In de landbouw breekt in die tijd een crisis uit. De situatie wordt er niet makkelijker op. Veel landeigenaren zien al die plannen niet zitten. Als Mesu dan ook nog voorstelt om een ontwateringsbelasting in te voeren wordt dit massaal weggestemd. Veel draagkracht is er niet langs de Reest. Het derde plan gaat de lade in.

Het vierde Reestplan (1938)

Na enorme regenval in de zomer van 1936 komt de problematiek van de Reest weer eens op de agenda. Vanuit een werkgroep van zes burgemeesters krijgt de Nederlandse

Tegenwoordig wordt de Reest machinaal opgeschoond.

Heidemaatschappij de opdracht een plan te maken. En dat komt er. Geen geluiden meer over bochtafsnijdingen en stuwen. De Reest moet met handkracht worden opgeschoond. De bagger kan over de Reestlanden worden gestort om de landerijen op te hogen en te verbeteren. Meer dan 100 kilometer aan sloten worden onder handen genomen. Werkverschaffing voor tweehonderd arbeiders over de periode van twee jaar. Mooi project in de crisisjaren ! Maar dan…. Dan breekt de oorlog uit en komt er niets meer van het baggeren.

Steeds meer mensen zagen de schoonheid van het Reestdal. Dit moest zo blijven !

Het vijfde Reestplan (1958)

Weer krijgt de Heidemaatschappij een nieuwe opdracht. De landbouwkundige omstandigheden in het Reestdal moeten worden verbeterd. In feite is dit plan een verbeterde versie van de vorige. Maar over het normaliseren van beken wordt inmiddels anders gedacht. Landbouwbelangen boven natuurbelangen is geen automatisme meer. Tijden veranderen en de invloed van natuurbeschermingsorganisaties wordt steeds groter.

Landgoed Dickninge: parel aan de Reest

Een Drents Bekenrapport vermeldt unieke natuurwaarden rond Dickninge en De Wildenberg. Gebieden met een wettelijke meldingsplicht in geval van werkzaamheden. Er wordt weer geruzied tussen de twee provinciale waterstaten. Een deel van het Reestwater afkoppelen richting Ommerkanaal en Hoogeveensche Vaart is ook een mogelijkheid volgens de Provinciale Waterstaat Overijssel. Is dat gebagger in de benedenloop dan nog wel nodig ? Kort samengevat : ook dit plan wordt niet uitgevoerd en de kans op nieuwe aanvallen op het unieke Reestdal wordt steeds kleiner. Steeds meer mensen ontdekken dat het beekdal van de Reest bijna het enige ongeschonden gebleven beekdal in ons land is en daarom bewaard moet blijven.

Reestvervangende Leiding

Reestvervangende Leiding eind jaren ’60 

Het normaliseren van de Reest ging dus niet door. Dat zag inmiddels iedereen wel.  Maar vanuit de agrarische hoek werd nog steeds geklaagd over te natte gronden. De oplossing zag men in het graven van een brede afwateringssloot die de titel “Reestvervangende Leiding” kreeg. De watergang, die min of meer parallel aan de Reest liep, moest snel veel water kunnen afvoeren, water dat eerder in het beekdal van de Reest terecht kwam. Het stroomgebied van de Reest kreeg hierdoor een veel kleiner oppervlakte. Uiteindelijk werd dat ongeveer 5000 ha. Het stroomgebied was ooit meer dan 30.000 ha. Dat het Reestdal langzaam verdroogde, je kon er op wachten. De Reestvervangende Leiding voert water af vanaf de bovenloop van de Reest tot aan de Hoogeveensche Vaart.

Het zesde Reestplan ( 1984)

In dit plan draait het om een waterhuishoudingsplan voor het Reestdal. Men denkt aan onderhoudsstroken langs de Reest voor machinaal onderhoud. Drie aan de Reest gekoppelde leidingen moeten zorgen voor een betere waterbeheersing. Maar er speelt meer. De gronden aan de Reest zijn inmiddels ingedeeld in beheersgebieden en

Op Takkenhoogte werd landbouwgrond succesvol omgezet in natuur

reservaten. ( Relatienota sinds 1974) Boeren krijgen een vergoeding als ze zich in een overeenkomst aan bepaalde afspraken houden. ( bijvoorbeeld geen kunstmest gebruiken, of later maaien). Ze krijgen ook de kans om op vrijwillige basis land te verkopen aan natuurbeschermingsorganisaties. Het wordt steeds lastiger om een afspraak te maken waar iedereen zich in kan vinden. Meer dan twintig (!) instanties zitten aan tafel als er overleg over de toekomst van het Reestdal plaats vindt. Uiteindelijk sneuvelt het Waterhuishoudingsplan in 1989 bij de Raad van State.

Aanleg drempel in de Reest bij Rabbinge/Den Kaat 2014 "Water op maat"

En nu ?

Het beekje de Reest wordt nu gekoesterd en bemind. Begrippen als normalisatie en waterafvoer zijn vervangen door vernatting, hermeanderen, natuurherstel, klimaataanpak, waterberging,  verontdiepen en biodiversiteit. Veel beken krijgen hun oude historische kronkels weer terug, al komt de situatie van 1000 jaar geleden natuurlijk nooit weer terug. De Reest had haar meanders nog, maar kreeg in 2015 een belangrijke up-date : het project Water op maat. Doel: verdroging van het beekdal tegengaan. Veel land grenzend aan de beek is in beheer bij de twee provinciale landschappen, Landschap Overijssel en Het Drentse Landschap. Hopelijk gaat het verwerven van gronden de komende jaren door. Pas als alle agrarische belangen in het Reestdal ondergeschikt zijn aan het verder ontwikkelen van natuurwaarden kan het beekdal uitgroeien tot wat men noemt “robuuste natuur”.

Waterberging bovenloop Reest bij Drogteropslagen.

Voor dit artikel heb ik de volgende bronnen gebruikt:

- Lezing van Bernhard Hanskamp op 24 februari 2018

- Ruilverkavelen Rond Zuidwolde – Bernhard Hanskamp en Hans Dekker

- Beelden van een beek- de Reest uitgave Het Drentse Landschap

- Hoogveen de Reest vaak bedreigd- Willem Wind ( Historische Vereniging Avereest)

De Reest heeft gelukkig haar oorspronkelijke loop nog

Dit artikel gaat over zes aanvallen op het unieke karakter van de Reest, het kleine meanderende veenbeekje op de grens tussen Drenthe en Overijssel. Tot in de jaren ‘60 van de vorige eeuw zijn talloze beeksystemen in ons land genormaliseerd. In de praktijk betekent normaliseren het in de toestand terugbrengen van iets zoals het behoort te zijn. Of het herstellen van een bepaalde gewenste situatie. Toen de bevolking in ons land

Veel beken werden genormaliseerd

groeide en de landbouw steeds grootschaliger en intensiever  werd, vond men dat een kronkelende rivier of beek niet meer paste in het moderne landschap. Nederland ontwikkelde zich namelijk snel en daar hoorde een andere manier van waterbeheer bij. Beken werden rechtgetrokken en uitgediept, hooilanden, houtwallen, veentjes en hakhoutbosjes werden weggeschoven. Na deze landschappelijke sanering restte vaak een afwateringskanaal in een kaal en verkaveld landschap. Dit gebeurde bijna overal in ons land. Vrijwel iedereen vond het niet de moeite waard om er drukte over te maken. De landbouw moest produceren en daarvoor was controle over de waterafvoer nodig. Vecht, Regge, Oude Diep, Hunze, Schoonebeker Diep, Vledder Aa, Linderbeek, het zijn er teveel om op te noemen. Allemaal dienden ze de landbouw. Water afvoeren moesten ze. Door het afsnijden van de meanders verloren ze allemaal hun historische loop. De afbraak van het Nederlandse landschap was begonnen.( En gaat nog steeds door)  Opmerkelijk is het ontbreken van de Reest in dit overzicht. Wat is hiervan de oorzaak ?

Stuw in een gekanaliseerde beek. Van het oude kleinschalig landschap is niets meer over.

Wateroverlast

Denk niet dat waterbeheerders en politici de Reest over het hoofd zagen. De bovenloop bij Drogteropslagen is genormaliseerd. Van het brongebied is niets meer over, al zijn er inmiddels wel een paar meanders hersteld. Er zijn plannen geweest om de authenticiteit van de Reest helemaal om zeep te helpen. Dat is voor ongeveer 15% gelukt. De eerste

Wateroverlast in de zomer : het hooi drijft weg. Bron: Gewogen ruimte -Bernhard Hanskamp

poging was rond 1840, de zesde en laatste in 1984, hoewel er toen al geen sprake meer was om de beek te normaliseren. Het was de wateroverlast, waar het allemaal om draaide. In de wintermaanden was een ondergelopen beekdal geen probleem, maar ’s zomers als er gehooid moest worden waren ondergelopen hooi- en graslanden een ergernis voor de boeren. Dat de afvoer in de Reest zo onvoorspelbaar was had veel te maken met de vervening die in de zeventiende eeuw waren begonnen.

De Reest verloor haar bron en de sponswerking verdween

Het afgraven van het veen heeft grote gevolgen voor het Reestdal en de Reest gehad. Het brongebied van de Reest bestond uit een enorm woest en moerassig hoogveengebied tussen Zuidwolde en Hardenberg. Alleen al aan de Drentse kant lag 14.000 hectare veen.

Het vroegere brongebied van de Reest waren natte hoogveenmoerassen

Om het af te kunnen graven moest het worden ontwaterd. Er werden kanalen en wijken aangelegd. Dat was nodig om de turf te kunnen afvoeren en het woeste landschap in cultuur te brengen. Na verloop van tijd ging men steeds vaker kanaaltjes graven die op de Reest afwaterden. Voorbeelden hiervan zijn de Braambergersloot en de Vogelzangsche Wijk. Honderden jaren lang was het hoogveen in staat geweest om water vast te houden. Overtollig water liep geleidelijk via veenbeekjes ( zoals de Reest) weg. De Reest kende een constante waterafvoer. Die situatie veranderde dus. Het hoogveen als spons verdween en de Reest moest nu veel meer water verwerken. Geen wonder, dat het beekdal regelmatig op ongelegen momenten onder water stond. Er moest dus iets gebeuren. Maar wie moest het initiatief nemen? De boeren die aan de Reest woonden? De provincies? De Rijksoverheid ?

In deel 2: De Reest bedreigd. Maar liefst vijf keer is geprobeerd de unieke loop van de Reest te normaliseren. De laatste keer in 1984 gaat het vooral om waterbeheersing.

Nat Reestdal bij Meppel

Foto Harald de Graaff

Lepelaars

Een paar weken terug meldde Harald de Graaff, districtsbeheerder van het Drentse Landschap, dat in het Reestdal bij Drogteropslagen regelmatig foeragerende lepelaars werden gezien. Dat had niemand voor 2017 kunnen bedenken.  De Reest was toen niet meer dan een saaie afwateringssloot. Harald maakt een paar mooie foto’s van de slobberende  en met hun snavel maaiende vogels. Als lepelaars het de moeite vinden om in dit gebied te landen, dan moet er wel iets bijzonders  aan de hand zijn. En dat is ook zo.

Nieuwe natuur en waterberging in de bovenloop van de Reest.

Op bovenstaande foto is de natuurontwikkeling in de bovenloop van de Reest goed te zien. De Reest stroomt tussen de N377 ( rechts onder) tot de Braambergersloot ( links boven) Voor 2017 is er van natuur in dit deel van het beekdal geen sprake. Zoals eerder al opgemerkt, de Reest is dan niet meer dan een kaarsrechte sloot met als ( agrarisch) doel om overtollig water zo snel mogelijk af te voeren. Het water komt terecht in de Braambergersloot. Meanderen doet het beekje pas aan de andere kant van Het Bergje. Kronkels krijgt de Reest in het project niet echt, wel natuurvriendelijke oevers en verbinding met een aantal gegraven laagtes . Die plasjes doen dienst als opvang van water bij extreme neerslag. Misschien moet de doelstelling nu tweeledig zijn en is het gebied vooral nodig om bij droogte zoveel mogelijk water vast te houden.

Twee werelden en tegenstellende belangen: landbouw en natuur

Ingeklemd 

De situatie is karakteristiek voor Nederland. Het beekdal ligt namelijk helemaal ingeklemd in het agrarisch landschap. Aan de Overijsselse kant is het alleen maar intensieve landbouw,  aan de Drentse kant tussen het projectgebied en het dorp Drogteropslagen ook.  Een strook natte natuur  als een oase in  de eentonige ecologische groene woestijnen van het  grootschalige agrarische landschap.

Moerasbos 

Tijdens de realisatie van het project zijn op een aantal plekken elzen geplant. Op een klein eilandje bijvoorbeeld ontstaat een elzenbroekbos en ook langs oevers van de plasjes groeien elzen. Samen met rietkragen en wilgenstruweel ontstaat een vogelparadijs.

De rietgors voelt zich in de rietkragen thuis

Soorten als rietgors, rietzanger en blauwborst gaan zich hier thuis voelen. Het water in de waterbergingsplassen is ondiep. Het zijn niet alleen lepelaars die van voedselrijk ondiep water houden. Blauwe reiger, watersnip en zilverreiger en nog veel andere soorten weten deze nieuwe natuur al een poosje te vinden. Op de wand van het vogelkijkscherm hangt een afbeelding met vogelsoorten die je hier zou kunnen aantreffen. Dat belooft nogal wat.

Grasland 

Graslanden overheersen.  Het zal nog wel een poosje duren voordat de plantenwereld hierwat kleurrijker wordt. Midden in het boerenland proberen hooilanden te verschralen lijkt een hele klus. Toch bloeit hier de echte koekoeksbloem, dat is een plant van de matig voedselrijke natte graslanden. Wat ook positief is, is het kwelwater dat je in slootjes aan de oppervlakte ziet komen. Als het lukt om dit voedselarme en mineraalrijke grondwater in het terrein vast te houden, kunnen er nog hele leuke dingen gebeuren.

Wandelnetwerk Drenthe

Wandelen 

Het gebied is voor een deel toegankelijk. Vanaf het Dorpshuis in Drogteropslagen kun je dit rondje Reest maken. Op twee plekken staan leuke picknick banken. Je kunt je hier best een poosje vermaken. Via de knooppunten van Wandelnetwerk Drenthe kom je er ook.  Etappe 6 van de Loop van de Reest passeert dit stukje Reestdal eveneens.

Drempel in de Reest op 21 juli 2018

Een blauwe reiger vliegt op.  Ook twee witte kwikstaarten gaan er vandoor. Tussen de trappen van de drempel overheersen slib en dode plantenresten. Hier en daar sijpelt nog wat Reestwater stroomafwaarts. De bladeren van het fonteinkruid zullen het nog moeilijk krijgen, net als het moerasvergeet-mij-nietje en de gele bloemetjes van de rolklaver. Maar stroomopwaarts, aan het begin van de drempel bloeit kikkerbeet. Talrijke witte bloemen bedekken het wateroppervlak.  Nog even en de drempelbakken zullen toch  helemaal droog komen te staan.

Voorde 

Het is zomer 2018. De Reest zal niet zoals veel zandbeken in Twente, Drenthe en de Veluwe opdrogen.  Het gebeurt niet vaak, dat je zo makkelijk de Reest kunt oversteken. Net als  vroeger , via een bed van keien. Over een voorde of drempel. Maar dit doet wel pijn aan je ogen.

Drempel in de Reest op 26 juli 2018

Water op Maat

In 2015 werd het project `Water op maat` afgerond.  Eén van de doelstellingen van dit project: verdroging van het Reestdal tegengaan. De Reest werd op een aantal plaatsen ondieper gemaakt, net als een aantal op de Reest afwaterende sloten en greppels. Bestaande drempels werden verhoogd. De gedachte achter deze ingrepen : de Reest moet het water minder snel afvoeren. Hierdoor blijft er meer kwelwater achter in het beekdal en dat is goed voor de natuurwaarden in de aangrenzende hooilanden.  Minder pitrussen en witbol en meer dotterbloemhooilanden.

Droge drempelbakken. Makkelijke oversteek naar Drenthe en andersom

In 2014 werd tussen Den Kaat en Rabbinge een drempel in de Reest aangelegd. Hierdoor werd het waterniveau voor de drempel verhoogd en de hooilanden natter.  Onder normale omstandigheden is het leuk om bij de drempel een kijkje te nemen. Nu dus even niet.

Kikkerbeet

Reestouwe Meppel

’60 de Reestvervangende Leiding werd gegraven was het uit met de pret. Alleen de benedenloop tussen IJhorst en Meppel loopt in natte winters met enige regelmaat onder water. De laatste keer dat het hele Reestdal blank stond was 1998. Toen viel er in 24 uur tijd meer dan 100 mm regen. Dat is 100 liter water op 1 m2. Het kan zo maar weer gebeuren.

Meer foto staan op de Facebookpagina 

De Reest achter de tuin van Landgoed Dickninge

Waterberging bovenloop Reest bij Drogteropslagen

Brongebied

Op deze plek, ruwweg ten noorden van  Dedemsvaart en Lutten lag het brongebied van de Reest. Een uitgestrekt kletsnat en gevaarlijk veenmoeras met waterstroompjes, meerstallen (veenplassen) en moerasbossen. Niets is er meer van over. De Reest begint nu bij De Tippe en stroomt onder de N377 door.  Als een min of meer rechte afwateringssloot loopt de beek dwars door een grootschalig landbouwgebied en ontmoet even later de Braambergersloot. Achter een ingewikkelde constructie van stuwen en duikers mag de Reest als klein slootje opnieuw een poging doen om als volwaardige beek Meppel te bereiken. Wat overigens lukt. Het is mooi dat de Reest juist in dit weinig interessante deel van het Reestdal een up-date heeft gekregen.

Graspad vanuit Drogteropslagen naar de Reest

Wandeling 

Vanuit Drogteropslagen kun je  nu een leuk ommetje  naar de Reest maken. Op zich al bijzonder, want er zijn maar weinig plekken in het Reestdal waar je langs de Reest mag lopen. De beek oversteken kan op heel veel plekken, maar wandelen of fietsen langs de Reest, net zoals bijvoorbeeld bij de Regge, is vaak niet mogelijk. Hier dus wel. Een deel  van de nieuwe natuur is  toegankelijk. Een graspad vanuit het dorp brengt je bij de Reest met een prachtig uitzicht op gegraven laagtes die als waterberging dienen. Lopend langs graslanden kun je via het schouwpad langs de Braambergersloot weer terug naar het dorp. Het landschap is weids, de luchten zijn hier vaak prachtig. Een sympathiek initiatief. “Drogteropslagen versterkt de band met het Reestdal” schreef het Dagblad van het Noorden terecht. Het natuurgebied ligt aan de Drentse kant van de Reest. De overkant, het Overijsselse deel is in gebruik als boerenland. Het Drents Landschap heeft hier in het verleden langs de Reest gronden aangekocht, Landschap Overijssel heeft aan de overkant geen bezittingen.

Uitzicht vanaf het nieuwe kijkscherm

De natuur is er al 

Struinend door het nieuwe natuurgebied merk je hoe snel de natuur zich in een nieuw

Kwelwater in slootje herken je aan het blauwachtige vlies

landschap thuis voelt. De langzaam oplopende oevers zijn nu al voor een groot deel begroeid met allerlei soorten oeverplanten, als lisdodde, kattenstaart, tandzaad en waterweegbree. De grasland zijn erg rijk aan kruiden. Nu meestal uitgebloeid, maar hier en daar profileert zich nog echte koekoeksbloem, toch een typische plant van de natte Reestlanden. In kleine slootjes die afwateren op de Reest komt kwelwater omhoog. Het water is bruin van het ijzer en op het water ligt het bekende bruin/blauwe vlies van ijzerbacteriën. Voor de vegetatie in nat hooiland is kwelwater erg belangrijk. Twee witgatjes zoeken voedsel in het zachte slib van de nieuwe oevers, kleine kikkertjes zoeken het veilige water op en uit het hoge gras vliegen graspiepers omhoog.

Tandzaad vind je veel langs de nieuwe oevers

 Ga eens kijken 

Het is de moeite waard om een kijkje in dit deel van het Reestdal te nemen. Het beekdal heeft hier niet of nauwelijks reliëf, hakhoutbosjes, heideveldjes en andere kleinschalige

Ingang terrein bij stuw Braambergersloot/Reest

landschapselementen ontbreken, maar de uitgestrektheid van dit vlakke landschap heeft ook een bepaalde schoonheid. Achter het nieuwe kijkscherm kun je genieten van de vogels in het gebied en vanaf twee bankjes heb je alle tijd en rust om te genieten van de natuur om je heen. Vanuit Drogteropslagen is het gebied makkelijk te bereiken, maar je kunt vanaf het Bergje ook langs de Braambergersloot lopen richting de stuw. Daar loop je zo het gebied in.

Klik voor meer foto’s op de Facebookpagina van deze website.

Lees ook:

- Up-date Reest in bovenloop bij Drogteropslgen bijna klaar 

- Drogteropslagen krijgt ommetje langs de Reest 

-Brongebied Reest vroeger en nu 

Zie hoe de Rieste hier meandert 

heur lief delend met twei walegies

die ze beiden wil smokken

met heur zute mond

Fragment uit gedicht van Ria Westerhuis

De Reest kreeg natuurvriendelijke oevers

Oeverlibellen hebben de nieuwe oevers inmiddels gevonden. Net als steltlopers als witgatje, watersnip en kleine plevier. En een lepelaar, die ook even kwam kijken. Stichting Het Drentse Landschap, initiatiefnemer van het geheel, meldt dat het project is afgerond:

Laagte met op de oevers geplante elzen

In het bovenstroomse deel van het Reestdal is de inrichting van het nieuwe natuurgebied Drogteropslagen onlangs afgerond. In dit gebied zal de komende jaren broekbos, ruigte en kruidenrijk grasland ontstaan in het gebied aan de Drentse zijde van de Reest. Op basis van historische kaarten zijn oude meanders en natte laagten hersteld, en is het gebied deels met bos ingeplant. (https://www.drentslandschap.nl)

Bovenloop Reest 

Vroeger was dit de natuurlijke bovenloop van de Reest. Hier stroomden talloze veenbeekjes door oneindige woeste natte gronden. De Reest was er een van. Het Reestdal wordt vaak een mooi bewaard beekdal genoemd. Dat geld niet echter voor de bovenloop. In de eerste plaats is hier het veen afgegraven en zijn de stroompjes verdwenen. Het land werd in cultuur gebracht. De Reest werd vanaf De Tippe tot aan Het Bergje gekanaliseerd en de aangrenzende landen werden ingericht voor agrarisch gebruik. Die situatie duurde jaren. De Reest was hier niet meer dan een afwateringssloot die overtollig water afvoerde naar de Braambergersloot. Pas aan de andere kant van de Reestweg maakt de Reest dan eindelijk haar eerste kronkels.

Links stroomt de Reest

Beekherstel

In de afgelopen jaren verwierf Het Drentse Landschap graslanden gelegen tussen de Reest en het dorp Drogteropslagen. Dat gaf de mogelijkheid om te komen tot een project met als doel de beek iets van haar oude glorie terug te geven. De biodiversiteit krijgt in dit saaie deel van het beekdal een enorme oppepper en bij extreem veel neerslag kan het gebied hier dien als waterberging. Bovendien zal de populariteit van Het Drentse Landschap bij de bewoners van Drogteropslagen toenemen als ook een wandelroute en een vogelkijkscherm zijn gerealiseerd.

Vanaf het bankje heb je een mooi uitzicht

Situatie nu

Er staat al een bankje! Daar waar de Braambergsloot en de Reest elkaar ontmoeten kijk  je je als wandelaar mooi over het vlakke beekdal. Van een echt dal is hier geen sprake. Hoogteverschillen zie je niet, of het moeten de aangelegde laagten zijn die in de komende jaren veranderen in moerasbos. Elzenbroekbos officieel, want er zijn talloze elzen geplant. De oevers van de Reest lopen nu langzaam op. Op een aantal plekken vind je plas-dras

Moerasbos over 50 jaar ?

situaties. Een paradijsje voor watersnippen ! Verder vallen de ruige graslanden op. Ze staan vol met pioniersplanten zoals het lila gekleurd perzikkruid. Als je naar de bodem kijkt zie je veen. Je kunt hier zo beginnen met het winnen van turf. De Reest is tenslotte een veenbeek van oudsher.

Alleen aan de Drentse kant 

Jammer is, dat beekdalherstel alleen plaats vindt aan de Drentse kant. Landschap Overijssel, met ongeveer 800 ha ook grootgrondbezitter in het Reestdal, heeft geen gronden in dit deel van het Reestdal. Misschien gaat dat ooit nog eens veranderen.

Lees ook:

Brongebied Reest toen en nu

Drogteropslagen krijgt ommetje langs de Reest