Het Reestdal.nl » Beleef de nestkast

Boomklever : hectiek rond kastje 007Jan

Jan — Sun, 10 May 2015 13:29:35 +0000

Twee kastjes op mijn nestkastroute zijn bezet door boomklevers. Dat zijn prachtige vogeltjes. Ze worden ook wel “blauwspecht” genoemd. Een van de twee kasten krijgt van mij al een poosje extra aandacht: kastje H007. Het nummer doet vermoeden dat het een erg geheim kastje is, maar met James Bond heeft het weinig te doen. De enige overeenkomst met een Bondfilm die ik kan bedenken is dat er in en rondom de kast erg veel hectiek is. Er gebeurt van alles.

Schuw, maar ook nieuwsgierig

Boomklevers zijn schuw, maar als je je wat verdekt opstelt en niet te dichtbij de kast komt, gaan ze na een poosje gewoon door met het voeren van de jongen. In het begin hoor je de alarmroep, daarna vliegen ze af en aan in stilte. Ze weten dat je er bent, maar het lijkt ze ook te prikkelen. Het paartje struint het territorium af op zoek naar insecten. Vooral kleine spanrupsen zijn erg gewild. Eiwitrijk, dus het ideale voer voor het achttallig hongerige kroost.

Hygiëne voorop

Boomklevers zoeken hun voedsel niet alleen op de boomstam, je ziet ze ook aan takjes hangen en ze komen ook op de grond. Bij het verlaten van de kast worden de uitwerpselen van de jongen, keurig verpakt in een dun vliesje, mee naar buiten genomen.De jongen groeien met de dag. Woensdagavond worden ze geringd.

Kleven aan de boomstam

Spechten gebruiken hun staart als steun bij het klimmen. Dat doet de boomklever niet. Hij heeft altijd een pootje voor en een pootje achter tijdens het klimmen. En snel dat ie is! Kleven duidt op een langdurig proces. Iets dat kleeft zit ( tijdelijk)vast. Wat dat betreft klopt de naam “boomklever”niet, want het vogeltje zit geen moment stil en “kleeft” van de hak op de tak. En het maakt hem dan niets uit of ie met zijn kop omhoog of naar beneden klimt. Hij heeft altijd grip.

De meeste kasten zijn bezetJan

Jan — Sat, 02 May 2015 13:48:51 +0000

boomklever

Jaar in jaar uit vliegen bonte vliegenvangers zich na de winter het snot voor de ogen om maar op tijd in een Nederlandse nestkast te zijn. Vaak moeten ze echt op zoek, want eind april zijn veel kasten al bezet. Koolmees, pimpelmees, glanskop en boomklever hebben de

bonte vliegenvanger vrouwtje

mooiste kastjes dan al geannexeerd . Dat levert nogal eens een gevecht op, maar tegen een agressieve koolmees kan een bonte vliegenvanger niet op. Gelukkig hangen hier en daar nog wel wat lege kasten en kan er vrij snel gebouwd worden aan een nest: een komvormig bouwsel van dode bladeren en dorre grassprieten. Na een korte heftige liefde kunnen de eitjes gelegd.

Mees

De familie Mees zit momenteel op de eieren. De afgelopen twee/drie weken heeft het

eitje koolmees komt uit

vrouwtje elke dag een eitje gelegd. Nu het legsel compleet is (pimpelmezen leggen vaak meer dan 10 eieren) wordt de komende tijd gebroed. Hele vroege legsels staan al op springen.

Boomklever

De boomklever heeft jongen.Dat betekent de hele dag op zoek naar insecten. Die worden tussen de spleten in de schors van oude bomen gezocht. Vooral in bossen met veel dood hout en grote oude bomen is er voedsel genoeg.

boomklever op zoek naar voedsel

Contact met vogels

Het leuke van nestkastcontrole is dat je erg dichtbij vogels komt. Over het algemeen laten de meeste vogels zich zelden goed bekijken. Schichtig als ze zijn is het vaak niet meer dan een flits en ze zijn weer weg. Bij het controleren van een kast blijven de holenbroeders echter vaak op hun eieren zitten, of ze komen met hun bek vol insecten heel dicht bij je omdat ze een een enorme drang hebben hun jongen te voeren. Die drang is dan sterker dan de angst.

Grote pedagogische waarde

Vooral voor kinderen is het contact met het jonge leven in een nestkast een onvergetelijke ervaring. Veel scholen en natuurbeschermingsorganisaties nemen kinderen mee op een nestkastroute. Een klein jong warm koolmeesje in een kinderhand heeft dan meer effect op het ontwikkelen van natuurbewustzijn dan een heel jaar natuurlessen uit een boekje. Zo’n ervaring kan bepalend zijn voor het later omgaan met de groene wereld om je heen.

Beleef de nestkast 6: nu de bonte vliegenvangers nogJan

Jan — Thu, 03 Jun 2010 19:20:13 +0000

Het wordt steeds stiller op de route. Een behoorlijk aantal kasten is nu leeg. In twee kasten zijn koolmezen begonnen met een tweede broedsel. Daar liggen nu een paar eitjes. Pa en ma bonte vliegenvanger mogen nog even hun naam waarmaken. Er is nog werk zat. De jongen worden groter en krijgen steeds meer honger. Dat is aanpoten van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat. En de dagen zijn al zo lang. Maar ja, zes of zeven hongerige en lawaaierige bekjes kun je niet negeren. Er is gelukkig nog voedsel zat. Als je nu door het bos loopt krioelt het van de rupsjes op je kleren. En wat ook belangrijk is, er is veel dood hout in het bos. En in dood hout zitten veel insecten.

Beleef de nestkast 5: mezen vliegen uit!Jan

Jan — Tue, 25 May 2010 22:18:22 +0000

De kool- en pimpelmezen gaan nu echt met hun leventje beginnen. Een paar nestkasten zijn al leeg. Die jongen zijn dus inmiddels de wijde wereld in. Dat is een gevaarlijk experiment. De veilige nestkast wordt ingeruild voor een bos vol met vijanden. Vlaamse gaaien,kraaien en sperwers bijvoorbeeld lusten wel een meesje. En de nachten zijn zo koud! En is er wel genoeg voedsel? Gelukkig worden de jongen eerst nog wat geholpen door de ouders, maar er komt een moment dat ze het alleen moeten doen. En gaat dat lukken? We weten dat veel jonge vogels de eerste weken niet doorkomen. Gelukkig zijn de broedsels groot, maar leuk is het niet. De bonte vliegenvangers hebben nu jongen. In één nestkast komen de eieren net uit. Drie kale blinde hulpeloze jongen liggen tussen drie eieren die nog moeten uitkomen. In een andere kast zijn de zes jongen al wat verder in hun ontwikkeling. Nog steeds rupsen genoeg in het bos ! De eiken zijn bijna helemaal kaal gevreten.

Hopelijk is er nog genoeg eiwit voor handen als de bonte vliegenvangers straks wat groter zijn. Een aantal kasten met kool- en pimpelmezen staat op uitvliegen. De jongen zijn er helemaal klaar voor, ze zitten goed in hun veren en je merkt dat ze onrustig zijn. Als ik de volgende week terugkom zijn ze ook weg!

Kijk ook op: http://www.beleefdelente.nl/

Beleef de nestkast 4: grote verschillenJan

Jan — Wed, 19 May 2010 17:16:59 +0000

De verschillen zijn groot in de nestkasten. De bonte vliegenvangers zitten nog op hun eitjes. De jongen van de pimpelmezen en koolmezen variëren sterk in ontwikkeling. Er zijn jongen,die nog maar net uit hun ei gekropen zijn, er zijn er ook die al behoorlijk in de veren zitten. Alle broedsels lijken de afgelopen koude periode te hebben overleefd. Waarschijnlijk toch nog genoeg voedselaanbod. Als je nu door het bos loopt zit je al gauw onder de kleine spanrupsjes, het basisvoedsel voor de jonge vogels. De eerste eikenblaadjes worden kaal gevreten,overal hangen ragfijne draadjes met en zonder rups. Nog even en de bonte vliegenvangers moeten ook op zoek naar eiwitten. Hopelijk zijn dan nog niet alle rupsen verpopt.

zie ook: http://www.beleefdelente.nl/

Beleef de nestkast 3: jonge vogels in de kast!Jan

Jan — Tue, 11 May 2010 20:42:14 +0000

De derde nestkastronde vandaag. Benieuwd wat er allemaal te zien is. Twee kasten blijven leeg, daar is duidelijk geen belangstelling voor. De andere achttien zijn allemaal bezet. De vier stelletjes bonte vliegenvangers hebben gedaan wat er van hen werd verwacht: een nest maken en eieren leggen. In één kast blijft het vrouwtje rustig op de eitjes zitten als ik de kast open doe. Ik kan het vogeltje in alle rust fotograferen. In de andere drie kasten liggen de broedsels onbeheerd. In één nestje liggen zes eieren. Straks, als alle eitjes zijn gelegd ( zeven eieren is heel normaal) worden ze bebroed. In een andere kast vliegt een koolmees van het nest. In het kastje stinkt het naar rottend vlees. Er ligt een half verteerd stoffelijk overschot van een vrouwtje bonte vliegenvanger half onder het nestmateriaal. Het lijkt erop, dat op deze plaats delict vreselijk is gevochten tussen de dames koolmees en bonte vliegenvanger en dat de laatste de strijd heeft verloren. Vrouwen onder elkaar!! Prachtig is een nestje met jonge pimpelmezen van nog geen dag oud! Een paar eitjes moeten nog uitkomen. Wat zijn ze kwetsbaar! Kaal,blind, hulpeloos en nauwelijks nog in staat om hun eigen lichaamstemperatuur op peil te houden.In een andere kast zijn jonge koolmezen al een stukje verder in hun ontwikkeling. Al een klein beetje dons op de kop en bovenrug. De eerste slagpennetjes kun je al zien. Het allermooist zijn de opvallende lichtgele snavelranden. Als de bek van jonge mezen open gaat is de binnenkant oranje-rood. De oudervogels worden zo geprikkeld om in de gekleurde ruimte zoveel mogelijk voedsel te proppen. Meer is het eigenlijk niet.

zie ook: http://www.beleefdelente.nl/

Beleef de nestkast 2 : de bonte vliegenvanger is er!Jan

Jan — Mon, 03 May 2010 16:13:11 +0000

Vandaag weer even een rondje langs de nestkasten gemaakt. Van de 20 kasten zijn er 18 bezet. Niet slecht. De mezen zitten bijna allemaal op hun nest. Ze blijven rustig zitten als ik een blik in de kast werp. De broeddrang is duidelijk groter dan de angst. Op hoeveel eitjes ze zitten, ik weet het niet en ik wil het niet weten ook. Daar kom ik later nog wel achter. Laat ze maar lekker zitten! Gelukkig is de bonte vliegenvanger weer back in town. Vier paartjes hebben een kast bezet. In één nest ligt een ei. De andere nestjes liggen er nog wat verlaten bij. Bonte vliegenvangers zijn de laatste tijd hot in vogelkringen. Er zijn ornithologen in dit land, die beweren dat deze vogel straks niet meer in ons land voorkomt. Door de opwarming van de aarde loopt het voedselaanbod (rupsen) niet meer synchroon met de voedselbehoefte van uitgekomen jonge vogels. En dat gaat problemen opleveren. Hierover later meer.

Bonte vliegenvangers maken een komvormig nest van bladeren, gras, boomschors, mos en korstmos. Ze bekleden het nest met haar,schors, soms met wol en veertjes. Het ziet er karakteristiek uit. Het vrouwtje bouwt het nest. Meestal bestaat het broedsel uit 5-7 eieren. Ze zijn prachtig lichtblauw gekleurd. De datum waarop het eerste ei wordt gelegd schuift de laatste jaren wat naar voren. Het vrouwtje broedt en wordt door het mannetje gevoerd. Als het laatste ei is gelegd begint het broeden. Dat proces duurt 12 toto 15 dagen. Maar zover is het nog niet.

Beleef de nestkast 1: het broedseizoen is begonnenJan

Jan — Tue, 27 Apr 2010 21:28:12 +0000

Deze week voor het eerst bij mijn twintig nestkasten langs gegaan. Het broedseizoen is duidelijk begonnen. De meeste kasten zijn nu bezet. Koolmees,pimpelmees, waarschijnlijk een glanskop, van de bonte vliegenvangers nog geen spoor te bekennen! Ze zijn laat dit jaar. Ze komen toch nog wel? Straks zijn alle nestkasten bezet door het gewone voetvolk, de familie Mees. Je komt toch niet helemaal uit Afrika aangezeild om alleen maar bezette nestkasten te vinden? Van bonte vliegenvangers is bekend, dat ze in staat zijn om broedende mezen de kast uit te jagen. Terwijl een koolmees ook geen lieverdje is! Die kan behoorlijk te keer gaan als je in de kast kijkt. In ieder geval is het vogelwereldje weer druk,druk,druk. De blik staat op instandhouding van de soort. Kijken wat er de komende weken gebeurt.