moerassprinkhaan voelt zich thuis in de beekdalen
Een sprinkhaan van de Rode Lijst, maar omdat het de laatste jaren steeds beter met deze bewoner van de hooilanden gaat, heeft ie nu al weer een poosje het etiket niet bedreigd. De moerassprinkhaan voelt zich in het beekdal van de Reest erg goed thuis. Met dank aan de provinciale landschappen Het Drentse Landschap en Landschap Overijssel. Deze natuurorganisatie beheren langs de Reest honderden hectares aan natte schrale hooilanden. Deze graslanden met hun eigen karakteristieke flora worden laat of soms helemaal niet gemaaid. Als je in juli of augustus op een mooie zomerse dag of avond door een hooilandje loopt, springen de moerassprinkhanen soms voor je uit. En met een beetje geluk en geduld zijn ze zo nieuwsgierig dat ze bij een grasstengel omhoog kruipen om je eens goed te bekijken. Een mooie kans om ze te fotograferen.
Rode billen
De moerassprinkhaan is een grote veldsprinkhaan. Hij is vrij makkelijk te herkennen. De kleur van het beestje is geelgroen soms met rode vlekjes. De dijen zijn rood gekleurd. Het is de sprinkhaan met “de rode billen”.
Schrikdraad
Het mannetje van de moerassprinkhaan maakt een kenmerkend knappend geluid. Vaak wordt gezegd, dat het lijkt op het geluid van tikkend schrikdraad. Alleen bij zonnig weer kun je dit getik horen. Helaas laat het gehoor je behoorlijk in de steek als je ouder wordt ( eigen ervaring) en wordt het in de hooilanden voor je dan steeds stiller. Een boswachter in Drenthe, zelf kampend met een gehoorgrens die steeds verder opschuift , heeft een praktische oplossing: de batdetector.
Het geluid wordt gemaakt met de poten en de vleugels. Door tegen de vleugels te schoppen ontstaat het tikkende geluid. De maanden juli en augustus zijn de meest geschikte maanden om volwassen moerassprinkhanen te zoeken te bewonderen.
Voortplanting
Sprinkhanen doen aan onvolledige metamorfose. Ze kennen geen popstadium. De eitjes in worden in de zomer gelegd op hele vochtige plekken, zoals in natte hooilanden. Uit een eitje kruipt het jaar er op in mei een nimf, dat is een kleine sprinkhaan, die in vijf vervellingen uitgroeit tot een sprinkhaan met alles er op en er aan.
Eitjes hebben natte omstandigheden nodig om zich te ontwikkelen
Vochtig terrein
De moerassprinkhaan komt voor in vochtig terrein. Dat mag je met zo’n naam ook wel verwachten, De soort komt vooral voor in beekbegeleidende schrale natte hooilanden, vochtige heideterreintjes en op oevers van kleine plasjes. In de zomermaanden juli en augustus zijn ze het meest actief. Het zijn typische planteneters, ze knabbelen aan allerlei grassen, zoals pijpenstrootje en pitrussen, maar ook lusten ze delen van riet.
biotoop moerassprinkhaan
In het Reestdal komen lokaal grote populaties voor. Ze verstoppen zich graag in de hoge grassen van de hooilanden langs de Reest. Ook op de heide van De Wildenberg zijn vaak moerassprinkhanen te vinden. Hoewel dit terrein wat aan de droge kant is, lijkt het vooral in de nazomer tijdelijk veel dieren aan te trekken als ze op de vlucht zijn voor de maaimachines in nabijgelegen hooilanden langs de Reest.
Niet gemaaide randen gunstig voor de insecten
Maaien
Wat niet gunstig voor de moerassprinkhaan is, is de “heilige datum” 15 juni. Dan gaan alle lichten op groen en mag er in veel graslanden eindelijk gemaaid worden. Dat gebeurt dan op zo’n grote schaal dat van de ene week op de andere een groot deel van het sprinkhaan biotoop wordt aangetast. Maaien in juni en juli is nadelig voor de aanwezige nimfen en kan zeer schadelijk zijn voor de populatie. Om deze rode lijst een beter biotoop te geven is het beter het maaibeleid aan te passen. Meer hooilanden helemaal niet maaien (ook gunstig voor de kwartelkoning), pas na half juli maaien of veel meer randen en hoekjes laten staan.
Ooievaars op zoek naar vluchtende of kapot gemaaide sprinkhanen
De wespspin is een van de vijanden van de moerassprinkhaan
Vijanden
Het leven van een moerassprinkhaan duurt maar kort. En het staat ook nog bol van gevaren. Niet alleen de maaimachines, maar ook ooievaars zijn dodelijk voor de moerassprinkhaan. Je ziet ze vaak door de hooilanden struinen. Veel sprinkhanen verdwijnen in rode hongerige snavels .Ook spinnen vangen sprinkhanen. Het hoge gras is als een gevaarlijk jungle. Voordat je het weet zit je vast in een groot web. De grootste vijand van de sprinkhaan en niet alleen van deze soort is de mens, de biotoopvernietiger bij uitstek. Verdroging, vermesting, verzuring, allemaal direct of indirect veroorzaakt door de mens. Moerssprinkhanen tref je vooral aan in beschermde natuurreservaten.
Meer lezen ? Er is veel informatie op het web:
moerassprinkhaan in soortenregister
oud artikel, maar wel erg informatief
info op een leuke Belgische site: Natuurpunt
