De sleedoorn bloeit

Na de hazelaar, die in een zachte winter al in bloei komt, gaan sleedoorn,els, wilg, es en populier bloeien. De sleedoorn spant hier de kroon, want die bloeit erg opvallend. Honderden kleine witte bloemen vind je aan deze struik ( of is het een boom? ).De sleedoorn bloeit voordat de bladeren verschijnen.

Sleedoornhaag

Haag

Net als de meidoorn werd deze struik vroeger geplant in hagen, die moesten dienen als veekering of om een eigen stukje grond af te palen. In boerenhagen werden ook soorten als hazelaar en hondsroos geplant. Zo’n gemengde haag werd dan ondoordringbaar. Daar zorgden de lastige doornachtige takken van meidoorn en sleedoorn wel voor. De komst van prikkeldraad maakte deze groene afrasteringen overbodig. Honderden kilometers aan sleedoorn- en meidoornhagen verdwenen. Zoals zoveel……

Opnieuw aangeplant

Voor vogels is een haag met een grote variatie aan struiken belangrijk.

sleedoorn bloesem in de knop

Er kan veilig in worden genesteld. In de nazomer barst het er van allerlei eetbare vruchten en zaden. Tegenwoordig planten organisaties als Landschap Overijssel en Het Drents Landschap houtsingels op plekken waar ze ooit hebben gestaan. Het plantgoed bestaat dan uit typische inheemse bomen en struiken als bijvoorbeeld  Gelderse roos, hondsroos, hazelaar, eik, meidoorn,sleedoorn en vogelkers.De sleedoorn bloeit in maart/april. De witte bloemen staan vaak in groepjes bij elkaar.Ze hebben vijf kroonbladen. De sleedoorn laat zich mooi fotograferen tegen een strak blauwe lucht. Het contrast tussen de witte bloemen en de blauwe lucht is dan een lust voor het oog. In het vroege voorjaar valt de sleedoorn gauw op. Er is geen inheemse boom, die op hetzelfde moment net zo mooi bloeit als de sleedoorn. De meidoorn bloeit later. Bloeiende krentenbomen zijn ook wit, maar het wit van de sleedoorn is intenser.

sleedoorn in houtwal

 

 

 

Geplaatst in Flora | Getagd , | 1 reactie

Drogteropslagen krijgt ommetje langs de Reest

Beekherstel Reest in de bovenloop

Het Drentse dorp Drogteropslagen is het meest zuidelijke dorp van Drenthe en ligt ten noorden van de bovenloop van de Reest. Vroeger lag hier het brongebied van het riviertje: een enorme uitgestrekt veenmoeras waar vrijwel geen mens kwam. Overtollig water werd in die tijd afgevoerd door veenbeekjes, waarvan de Reest de belangrijkste was.

Moddersporen in drassig veenland

Veen werd afgegraven

In de Middeleeuwen werd een begin gemaakt met het in cultuur brengen van die woeste gronden. Al in 1316 wordt de naam Drogt in een geschrift genoemd.Drogt was een heel kleine buurtschap. Men ontdekte dat woeste gronden waardevol waren. Steeds vaker werd veen ontwaterd en turf afgevoerd. In lang gerekte percelen (“slagen of opslagen”) werd de ruige omgeving ontveend. Zo ongeveer ontstond de naam Drogteropslagen.

Geen pareltje 

De bovenloop van de Reest tussen het Bergje en Lutten is nu niet bepaald een pareltje in het Reestdal. Vanaf De Tippe stroomt de Reest als een rechte sloot door intensief bewerkte graslanden om vervolgens bij de kruising met de Braambergersloot een tijdelijke stille dood te

Braambergersloot met uitzicht op Drogteropslagen

sterven. Daarna maakt de Reest als een onooglijk slootje een nieuwe maar zeer bescheiden start parallel aan de Braambergersloot. Pas aan de andere kant van de Reestweg mag de Reest kronkelen en een echte beek zijn. Het Reestdal heeft hier weinig reliëf, is niet toegankelijk en qua biodiversiteit is er weinig te melden. Tot ……….nu !

Reest krijgt lagere oevers: meer ruimte voor water

Beekherstel: nattere natuur en droge voeten in Meppel

Als je het gebied nu bezoekt ken je het niet weer. Het lijkt een grote bouwput. Grote bergen zand, piketpaaltjes overal in het landschap, grote waterpartijen, een beek die je bijna niet meer herkent. Wat is hier aan de hand? Om de waterafvoer te verbeteren (Lees: om water langer vast te houden) en de natuurwaarden in de bovenloop te verhogen worden diverse maatregelen genomen. Om er een paar te noemen:

- De Reest krijgt over een lengte van anderhalve kilometer aan de Drentse kant een lage oever met aansluitend natte laagtes die zich kunnen ontwikkelen tot moeras of moerasbos.

- De Reest krijgt een aantal meanders terug.

Stille getuigen van moerasvegetatie uit andere tijden ?

Dat hier vroeger veenmoerassen hebben gelegen merk je als je door het gebied loopt. Je hebt hoge en stevige laarzen nodig om er weer uit te komen. De bodem zuigt je op veel plekken vast. Overal ligt veen en dode stronken (kien)hout steken boven het water uit.

De maatregelen moeten, net als in de middenloop, zorgen voor een natter beekdal waar op gebied van flora en fauna veel te genieten valt. Bovendien stroomt bij extreme regenval niet al het water in een keer richting Meppel. De Meppelers ontvangen het water uit het beekdal van de Reest veel meer gefaseerd in vergelijking met bijvoorbeeld het “rampjaar”1998. Toen wisten de waterschappen even niet meer waar al dat water naar toe moest. Dat zal nu anders zijn.

Wandelen naar de Reest 

Er komt een wandelverbinding tussen het dorp Drogteropslagen en de Reest. Het beekdal wordt dus bereikbaar voor een “ommetje”. Voor de inwoners van Drogteropslagen is dit heel bijzonder, want de Reest is op weinig plekken tussen Dedemsvaart en Meppel bereikbaar. Op heel veel plekken kun je niet bij de beek komen. Hier straks dus wel. Drogteropslagen krijgt een prachtige achtertuin!

Provincie Drenthe is opdrachtgever. In het project werkt Prolander samen met waterschap Drents Overijsselse Delta, Stichting Het Drentse Landschap en gemeente De Wolden.

 

Geplaatst in De Reest | Getagd , , | Een reactie plaatsen

Kwel

Bij bruggetje over de Reest komt kwel naar boven.

Een beekdal is een nat ecosysteem. Een beekdal zonder water is ten dode opgeschreven. Water is voor een beekdal wat bloed is voor de mens. Een andere vergelijking gaat ook op: veel mensen lijden aan bloedarmoede, veel beekdalen kampen met een tekort aan water. Verdroging is voor veel beekdalen in ons land ziekte nummer 1. Omdat de aanwezigheid van water in een beekdal zo essentieel is, is het goed om eens naar dat water te kijken. Waar komt dat water vandaan? Valt het als neerslag uit de lucht of heeft het water in een beekdal nog andere bronnen? Dit artikel gaat over water dat vanuit de bodem zijn weg omhoog vindt en als kwelwater aan de oppervlakte komt. Een omschrijving van kwel zou kunnen zijn: grondwater dan onder druk als een soort bron vanuit de bodem aan de oppervlakte komt.

Lokale kwel

Het meeste regenwater zakt in de bodem weg. Een deel hiervan stroomt door het dekzand naar beneden en komt dan op korte afstand weer aan de oppervlakte. Dit wordt lokale kwel of ondiepe kwel genoemd. Gelet op de chemische samenstelling lijkt het nog op regenwater. Vaak is dit water zuur en is (nog) arm aan kalk en ijzer. En nog behoorlijk stikstofrijk.Het wordt atmotroof grondwater genoemd. Tijdens het transport van infiltratiegebied (hier zakt het regenwater in de grond weg) naar kwelgebied ( hier komt het water weer bovengronds) verandert het water langzaam van chemische samenstelling. Lokale kwel komt meestal in de bovenloop van het beekdal aan de oppervlakte. Het is dus nog niet zo lang in de bodem geweest. Relatief bevat ondiepe kwel nog niet veel mineralen. Mineralen zijn anorganische stoffen die in de bodem voorkomen. Voor planten zijn ze onmisbaar.

IJzerhoudend vlies op kwelwater

Regionale of diepe kwel 

Regionale kwel of diepe kwel  kan van een tientallen kilometers ver gelegen gebied afkomstig zijn. Water dat daar de bodem in zakt kan dan honderden jaren nodig hebben gehad om in een beekdal weer aan de oppervlakte te komen. Dat deze reis zo lang duurt is logisch. Het water kan tientallen meters diep zijn weggezakt en heeft dus veel tijd nodig om ergens ( bijvoorbeeld in een nat hooilandje) boven te komen. In een beekdal gebeurt dat vooral in de benedenloop, het laagst gelegen deel van het beekdal. Onderweg heeft het water allerlei stoffen achtergelaten, maar Lees verder

Geplaatst in Bescherming, Fauna | Getagd , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Reest en Reestkerk op postzegel

Reest tussen Rabbinge en Oud-Avereest- foto Piet Oosting

PostNL bracht vorige week een bijzondere serie postzegels uit: Mooi Nederland 2017. Inde prachtig uitgegeven serie staan vijf rivier- en beekdalen centraal. De eerste drie zijn nu gepubliceerd: de Drentsche Aa, de Linge en……..de Reest ! Dat is natuurlijk een bijzondere eer voor zo’n relatief klein stroompje op de grens tussen Drenthe en Overijssel. De afbeelding op de zegel is een combinatie van vijf kleine foto’s van de Reestkerk en op de achtergrond een foto van de Reest. Op de zegel vindt de koper ook nog informatie over het Reestdal:

“Veenstroom de Reest ontspringt bij De Tippe ten oosten van Dedemsvaart en meandert door een prachtig cultuurhistorisch landschap naar Meppel. De Reestkerk in Oud-Avereest is gebouwd in 1852.” 

Foto van Piet Oosting

De foto’s van de Reestkerk zijn gemaakt door professioneel ontwerper Ingmar Birza. Dat geldt niet voor de prachtige foto van de Reest. Die komt van de hand van Piet Oosting. Piet is terreinmedewerker bij Landschap Overijssel en woont in Oud-Avereest, op een steenworp afstand van de plek waar hij deze foto maakte. Er was toen veel regen gevallen en de Reest trad buiten haar oevers. Piet: “Ik heb de foto gemaakt tussen Rabbinge en Oud-Avereest. Als ik aan het werk ben in de terreinen van Landschap Overijssel maak ik wel vaker foto’s. Die stuur ik dan naar het kantoor in Dalfsen en daar worden ze bewaard om ze eventueel te gebruiken voor allerlei doeleinden, zoals het beekherstelproject Water op Maat. Zo is deze foto bij PostNL terecht gekomen. Ik ben dus niet direct door PostNl benaderd. Ik vind het wel mooi, dat een foto van mij op een postzegel terecht is gekomen.”

De postzegels zijn beschikbaar in een beperkte oplage van 48.000 en daarnaast nog 26.000 verzamelvellen.

Geplaatst in Geen rubriek | Getagd , | Een reactie plaatsen

De schoonheid van een bouwvallige boerderij

De voomalige boerderij op Bloemberg 3 staat nu nog in de hekken, maar als het aan Het Drents Landschap ligt binnen afzienbare tijd in de steigers. Veel mensen kennen de bouwval. Als je er langs rijdt moet je er altijd even naar kijken. Een boerderij met grote gaten in het rieten dak, een oude roestende giertank op het verwaarloosde erf, een dichtgetimmerd woonhuis, scheuren in de muren, voor liefhebbers van urbanfotografie is het genieten. Zelfs buiten de hekken kun je hier (nog) mooie plaatjes maken. Verval heeft ook een zekere schoonheid. Zo vaak kom je in het welvarende Nederland vervallen woningen en bedrijven niet tegen.

Achttiende eeuw 

Waarschijnlijk dateert de boerderij uit de 18e eeuw, er is op de plek gebouwd in 1721. Op een kadastrale kaart uit 1827 is de boerderij op de bestaande plek zichtbaar.

Oude gebinten

Het Drents Landschap, eigenaar van de Reestdalboerderij heeft een plan gemaakt voor herbouw. Er is een ontwerpbureau ingeschakeld dat gaat kijken of er nog veel elementen aanwezig zijn die nog enige historische waarde hebben zodat ze weer gebruikt kunnen worden. Als je het gebouw zo oppervlakkig bekijkt zou je dat niet zeggen. Toch lijken de gebinten van het gebouw voor een deel erg waardevol om ze bij de herbouw in te passen, net als het metselwerk van het woongedeelte.

Bron: Kwartaalblad 92 Het Drentse Landschap december 2016

 

Geplaatst in Boerderijen | Getagd , , | Een reactie plaatsen

De stilte overheerst

De dagen zijn kort, de zon staat laag, de kou gaat in je botten zitten als je even niets doet. Kortom het is december. Niet bepaald een maand waarin buiten erg veel gebeurt. Planten zijn in een diepe winterrust, amfibieën en reptielen verkeren in een tijdelijke coma, veel vogels vertrokken naar het warmere zuiden. Het is vooral de stilte die je hoort. De meeste essen zijn weer ingezaaid, maar de winterrogge wil nog niet zo. In het rimpelloze water spiegelt de winterlucht en de Reest…… die gaat haar eigen gang.

Geplaatst in Geen rubriek | 1 reactie

Shiitake: een gezonde en lekkere paddenstoel uit het Reestdal

Menno Haveman kweekt paddenstoelen. Zijn kwekerij ligt verscholen achter zijn huis aan de Trambaan op Lutten Oever. Een donker mystiek sparrenbos vormt de omgeving waar zijn geënte eikenstammetjes heerlijke gezonde en biologische shiitake paddenstoelen produceren.

Het is best bijzonder, het beroep van shii-take kweker. Waarom wordt iemand paddenstoelenkweker?

Vroeger had ik met mijn vader een bedrijf dat zich bezig hield met het terugwinnen van edele metalen. Ik kreeg een burn-out en wilde wat

Menno bij zijn eikenstammen

anders. Ik ben toen paddenstoelen gaan kweken. Dat kon ook goed, want we hadden een prachtige plek ervoor, een bos, boomstammen, paddenstoelen, het paste allemaal mooi bij elkaar. Alle ingrediënten voor een nieuwe start waren aanwezig. Ik ben dit werk ook gaan doen uit egoïsme voor mezelf. Ik moest me er goed bij voelen. Het bleek te werken, ook al ging het eerst erg moeizaam. Toen ik mijn eerste paddenstoelen verkocht aan Johan Krul van restaurant De Kiewiet, dacht ik “Handel”. Zo is het begonnen. Inmiddels doe ik dit werk al bijna dertig jaar. De shii-take is op de champignon na de meeste geteelde paddenstoel ter wereld.

De kwekerij ligt in een donker sparrenbos

Doe je dit werk alleen ?

Ja, volgens mij ben ik nu voor de wet een ZZP-er.

Jouw kwekerij is duurzaam. Waaruit blijkt dat ?

Ik doe dunningen voor Landschap Overijssel, Staatsbosbeheer en particulieren. Ik haal hout bijvoorbeeld uit het Reestdal. De stammetjes heb ik nodig als voedingsbodem voor de shii-take.. Als het hout zijn paddenstoelen geproduceerd heeft wordt het hout uiteindelijk gebruikt als brandstof voor mijn woning. Co2 neutraal. Het meeste hout dat ik nodig heb komt van Staatsbosbeheer, maar ook van Landschap Overijssel. Die organisaties vinden het ook leuk dat er Lees verder

Geplaatst in Biologische streekproducten | Getagd , , , , , | Een reactie plaatsen

Twee bekende boerderijen

Veel liefhebbers van het oude  beekdallandschap rondom Oud-Avereest kennen ze : boerderij De Wildenberg en boerderij De Uilenburcht.

Vanaf het kerkenpad achter de Reestkerk heb je een prachtig uitzicht over de natte hooilanden langs de Reest. Aan de Drentse kant ligt daar helemaal alleen in dat prachtige landschap boerderij De Wildenberg. Loop je dan richting Rabbinge, dan passeer je boerderij De Uilenburcht, goed zichtbaar gelegen op een zandkop.

boerderij De Wildenberg gezien vanaf het kerkenpad achter de Reestkerk

De Wildenberg 

Aan het eind van de vorige eeuw werd op deze plek nog gewoon geboerd. Achter de boerderij met grote stal, mestsilo en modern woonhuis lag een natuurcamping. Vanaf het jaar 2ooo veranderde veel. De boer verhuisde naar een plek buiten het Reestdal. Het Drents Landschap bracht de sfeer van vroeger weer terug. Boerderij De Wildenberg kreeg een heel andere functie.

Herfsttinten rondom boerderij De Uilenburcht

De Uilenburcht

Sinds de jaren tachtig heeft Het Drentse Landschap een beheerboerderij op Rabbinge waar men met de hulp van Limousinrunderen het ouderwetse Drentse boerenbedrijf in ere houdt. Net als vroeger wordt de mest in de potstal verzameld om op de akkers te worden ondergeploegd. Vroeger gingen de boeren wonen op de veilige zandruggen waar het water vanuit het beekdal nooit kwam. Ze legde akkers (essen) aan. Die situatie is op deze locatie niet veranderd. Je maakt hier een stap terug in de tijd. Met enige regelmaat houdt Het Drents Landschap op De Uilenburcht een Open Dag.

Geplaatst in Boerderijen | Getagd , | Een reactie plaatsen

De herfst is mooi op landgoederen Dickninge en De Havixhorst

Het Reestdal heeft zo zijn wandelpareltjes. Voor een tocht door een oud beekdallandschap met alles er op en aan moet je bij Oud-Avereest zijn. Of bij ‘t Ende aan De Stapel. Daar loop je langs oude essen, natte hooilandjes, hakhoutbosjes. Dan weer passeer je bos en hei. En natuurlijk kronkelt de Reest er door het landschap.

Herfstkleurende beukenbomen langs de slotgracht van De Havixhorst

Rijkdom

Het Reestdal tussen IJhorst en Meppel ziet er wat anders uit. Het is er vlakker en opener. De Reest is er vaak onzichtbaar al meandert het beekje hier wel door het beekdal. Er is nog een verschil. Je vindt er landgoederen. Ook met alles er op en aan. Statige huizen,oprijlanen, grachten en vijvers, Lees verder

Geplaatst in De mooiste plekjes, wandelen | Een reactie plaatsen

Het Reestdalrund heeft een leven als een echte koe

Maine Anjous gedijen goed in De Vledders

 

André Woertink is veehouder in Balkbrug. Zijn bedrijf heet Reestdalrund. Ligboxenstallen en melkrobots heeft hij niet, want André houdt vleeskoeien. Zijn koeien lopen het grootste deel van het jaar buiten in de natuur, voornamelijk in terreinen van natuurorganisaties, zoals Landschap Overijssel en Natuurmonumenten.  De runderen zijn oorspronkelijk van Franse makelij. Rustige

Mooie relatie tussen boer en zijn vee

koeien met een zachte uitstraling: Maine Anjou heet het ras. André heeft een bijzondere band met zijn vee. We zoeken drie kuddes op in de uitgestrekte hooilanden van De Vledders. Met de terreinwagen hobbelen we de ruige graslanden in. Het duurt niet lang of we worden besnuffeld en nieuwsgierig bekeken door prachtige stevige roodbonte koeien. Wat opvalt is de aanwezigheid van veel kalveren en een indrukwekkende stier. Toch krijg je nooit het idee, dat je moet uitkijken. De runderen maken een wat lome relaxte indruk. André is gek op zijn koeien, hij straalt het ook uit. Als hij tussen zijn koeien staat beginnen zijn ogen te glimmen. Je ziet hem genieten. Niet alleen van het vee, ook van de prachtige omgeving waarin deze koeien mogen grazen.

Even controleren of alles goed gaat

Wat zijn dit voor koeien?

“Dit zijn de Maine Anjous. Koeien met bijzondere eigenschappen en een hoog rendement. Ze kunnen groot worden van gras en zijn daardoor heel geschikt om in natuurgebieden te grazen. De koe krijgt een kalf dat acht maanden bij de moeder kan zuigen. De moeder kan dan weer opnieuw een kalf krijgen. Deze koeien zijn heel super in de omgang. Misschien is dit wel het makkelijkste vleesras dat er is. Als je ze liefde geeft, krijg je liefde terug. Het zijn lieve brave dieren en dat zie je aan het eind van het verhaal ook weer terug in de kwaliteit van het vlees.” Een wel heel brutale koe ziet de auto als speelgoed. “Ga nou met die poten van mijn auto af, Lummel ! “Vroeger is dit ras in Frankrijk gebruikt als dubbeldoelkoe, dus voor de melk en het vlees. In Nederland gebeurde dit ook met de  Maas-Rijn-IJsselvee koeien. Die zijn ook roodbont, maar iets witter van kleur. De laatste jaren wordt de Maine Anjou in Frankrijk vooral ingezet voor het vlees. Een leuke eigenschap van het Maine Anjou vlees is dat het doorregen vet heeft, dat zie je ook bij Hereford en Black Angus koeien. Door het vlees lopen heel veel kleine vetadertjes. Hierdoor krijgt het vlees een sappige structuur. Doordat de dieren buiten lopen en alleen maar grassen eten en geen granen, bevat het vlees omega 3. Als je koeien granen laat eten krijg je omega 6. Het vet van de omega 3 koeien is zachter en geler. Het is vele malen smakelijker dat wit vet”

Waarom kies je hiervoor, je kunt toch ook melkveehouder zijn met een

Kalveren blijven bij de moeder

ligboxenstal en een paar honderd koeien ?

“Twintig jaar terug hebben we bewust gekozen voor duurzaamheid. De eerste tien jaar waren niet zo makkelijk, want je liep steeds tegen een muur, maar de laatste tien jaar zie je de consument steeds kritischer worden over de kwaliteit van het voedsel. Wacht even, ik moet even ingrijpen. “Ga eens met je kop uit die auto ! Dat mag niet !” Het is ook geen gezicht: een grote stier met zijn kop door het zijraam van de auto .

“We hebben gekozen om op biologische basis te gaan werken. Ik heb geen gevoel bij de intensieve veehouderij. Wat dierenwelzijn betreft niet, er is geen weidegang. Deze manier van werken met koeien geeft me wel een goed gevoel.”

Kruidenrijke graslanden

Deze koeien lopen hier in de vrije natuur, die zijn heel wat beter af dan heel veel soortgenoten.

“Jazeker, we werken met een koe per hectare. Ze blijven van april tot december lekker buiten. Deze koeien lopen in terrein waar geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, ze krijgen lekker veel ruimte en als je goed naar het land kijkt, er is hier genoeg te eten. Veel gras met allerlei kruiden er tussen. In het voorjaar is het hier geel Lees verder

Geplaatst in Biologische streekproducten, Interviews | Getagd , , , | Een reactie plaatsen