De holwortel bloeit (nog) ……

In het Reestdal is dit de bekendste vertegenwoordiger van de stinzenflora. De tuin van Landgoed Dickninge trekt nu erg veel wandelaars. Iedereen wil ze namelijk zien; de duizenden bloeiende holwortels. Er wordt naar hartenlust gefotografeerd en gefilmd en dat is ook geen wonder, want in het vroege voorjaar is de tuin van Dickninge een paradijs voor plantenliefhebbers .

Helmbloem

De holwortel hoort bij de helmbloemen. Ze zijn er in het wit en in het paars. De bloemen worden vooral bezocht door bijen en hommels, ook citroenvlinders zijn in bloeiende holwortels geïnteresseerd. Bij de landing op de bloem buigt de vergroeide onderlip van de bloem een beetje door. Zo komen de meeldraden en de stamper vrij en slaan tegen de buik van het insect. Met de buik vol stuifmeel vliegt de hommel naar een andere bloem. De knol van de holwortel is, zoals de naam al doet vermoeden, hol van binnen. De plant groeit het liefst op luchtige humusrijke grond.

Geneeskrachtig

In de holle wortels zitten geneeskrachtige stoffen. In het boek “De plant in de geneeskunde” (uitgeverij Atrium) worden corydaline en bulbopadine genoemd. Deze stoffen hebben een kalmerende en verdovende werking en worden toegepast bij ziekten met spiersamentrekkingen. In de omgeving van landgoed Dickninge wordt deze stinzenplant ook wel kloosterkruid genoemd. In de middeleeuwen werd op deze plak vanuit Ruinen een klooster gesticht. .Landgoed Dickninge ligt tussen De Wijk en Meppel. Een deel van de tuin rondom het landhuis is vrij toegankelijk.

bosanemoon op zoek naar licht

Bosanemoon 

Het zijn niet alleen de duizenden holwortels die de tuin van Dickninge zo aantrekkelijke maakt. Je kunt er ook genieten van prachtige witte tapijten van bosanemonen. Hier en daar bloeit nog speenkruid. Als de voorjaarszon schijnt is het een feest om al die voorjaarsbloeiers te bekijken. Deze planten hebben veel licht nodig om te groeien en te bloeien. Ze zijn er dus altijd vroeg bij en komen tot ontwikkeling in een periode dat de bomen nog geen bladeren hebben.

bosanemoon bedekt de bosbodem op landgoed Dickninge

 Voor meer foto’s : http://nl.fotoalbum.eu/reestdalalbum/a249989

Geplaatst in Flora | Getagd , | Een reactie plaatsen

De sleedoorn bloeit

Na de hazelaar, die in een zachte winter al in bloei komt, gaan sleedoorn,els, wilg, es en populier bloeien. De sleedoorn spant hier de kroon, want die bloeit erg opvallend. Honderden kleine witte bloemen vind je aan deze struik ( of is het een boom? ).De sleedoorn bloeit voordat de bladeren verschijnen.

Sleedoornhaag

Haag

Net als de meidoorn werd deze struik vroeger geplant in hagen, die moesten dienen als veekering of om een eigen stukje grond af te palen. In boerenhagen werden ook soorten als hazelaar en hondsroos geplant. Zo’n gemengde haag werd dan ondoordringbaar. Daar zorgden de lastige doornachtige takken van meidoorn en sleedoorn wel voor. De komst van prikkeldraad maakte deze groene afrasteringen overbodig. Honderden kilometers aan sleedoorn- en meidoornhagen verdwenen. Zoals zoveel……

Opnieuw aangeplant

Voor vogels is een haag met een grote variatie aan struiken belangrijk.

sleedoorn bloesem in de knop

Er kan veilig in worden genesteld. In de nazomer barst het er van allerlei eetbare vruchten en zaden. Tegenwoordig planten organisaties als Landschap Overijssel en Het Drents Landschap houtsingels op plekken waar ze ooit hebben gestaan. Het plantgoed bestaat dan uit typische inheemse bomen en struiken als bijvoorbeeld  Gelderse roos, hondsroos, hazelaar, eik, meidoorn,sleedoorn en vogelkers.De sleedoorn bloeit in maart/april. De witte bloemen staan vaak in groepjes bij elkaar.Ze hebben vijf kroonbladen. De sleedoorn laat zich mooi fotograferen tegen een strak blauwe lucht. Het contrast tussen de witte bloemen en de blauwe lucht is dan een lust voor het oog. In het vroege voorjaar valt de sleedoorn gauw op. Er is geen inheemse boom, die op hetzelfde moment net zo mooi bloeit als de sleedoorn. De meidoorn bloeit later. Bloeiende krentenbomen zijn ook wit, maar het wit van de sleedoorn is intenser.

sleedoorn in houtwal

 

 

 

Geplaatst in Flora | Getagd , | 1 reactie

Drogteropslagen krijgt ommetje langs de Reest

Beekherstel Reest in de bovenloop

Het Drentse dorp Drogteropslagen is het meest zuidelijke dorp van Drenthe en ligt ten noorden van de bovenloop van de Reest. Vroeger lag hier het brongebied van het riviertje: een enorme uitgestrekt veenmoeras waar vrijwel geen mens kwam. Overtollig water werd in die tijd afgevoerd door veenbeekjes, waarvan de Reest de belangrijkste was.

Moddersporen in drassig veenland

Veen werd afgegraven

In de Middeleeuwen werd een begin gemaakt met het in cultuur brengen van die woeste gronden. Al in 1316 wordt de naam Drogt in een geschrift genoemd.Drogt was een heel kleine buurtschap. Men ontdekte dat woeste gronden waardevol waren. Steeds vaker werd veen ontwaterd en turf afgevoerd. In lang gerekte percelen (“slagen of opslagen”) werd de ruige omgeving ontveend. Zo ongeveer ontstond de naam Drogteropslagen.

Geen pareltje 

De bovenloop van de Reest tussen het Bergje en Lutten is nu niet bepaald een pareltje in het Reestdal. Vanaf De Tippe stroomt de Reest als een rechte sloot door intensief bewerkte graslanden om vervolgens bij de kruising met de Braambergersloot een tijdelijke stille dood te

Braambergersloot met uitzicht op Drogteropslagen

sterven. Daarna maakt de Reest als een onooglijk slootje een nieuwe maar zeer bescheiden start parallel aan de Braambergersloot. Pas aan de andere kant van de Reestweg mag de Reest kronkelen en een echte beek zijn. Het Reestdal heeft hier weinig reliëf, is niet toegankelijk en qua biodiversiteit is er weinig te melden. Tot ……….nu !

Reest krijgt lagere oevers: meer ruimte voor water

Beekherstel: nattere natuur en droge voeten in Meppel

Als je het gebied nu bezoekt ken je het niet weer. Het lijkt een grote bouwput. Grote bergen zand, piketpaaltjes overal in het landschap, grote waterpartijen, een beek die je bijna niet meer herkent. Wat is hier aan de hand? Om de waterafvoer te verbeteren (Lees: om water langer vast te houden) en de natuurwaarden in de bovenloop te verhogen worden diverse maatregelen genomen. Om er een paar te noemen:

- De Reest krijgt over een lengte van anderhalve kilometer aan de Drentse kant een lage oever met aansluitend natte laagtes die zich kunnen ontwikkelen tot moeras of moerasbos.

- De Reest krijgt een aantal meanders terug.

Stille getuigen van moerasvegetatie uit andere tijden ?

Dat hier vroeger veenmoerassen hebben gelegen merk je als je door het gebied loopt. Je hebt hoge en stevige laarzen nodig om er weer uit te komen. De bodem zuigt je op veel plekken vast. Overal ligt veen en dode stronken (kien)hout steken boven het water uit.

De maatregelen moeten, net als in de middenloop, zorgen voor een natter beekdal waar op gebied van flora en fauna veel te genieten valt. Bovendien stroomt bij extreme regenval niet al het water in een keer richting Meppel. De Meppelers ontvangen het water uit het beekdal van de Reest veel meer gefaseerd in vergelijking met bijvoorbeeld het “rampjaar”1998. Toen wisten de waterschappen even niet meer waar al dat water naar toe moest. Dat zal nu anders zijn.

Wandelen naar de Reest 

Er komt een wandelverbinding tussen het dorp Drogteropslagen en de Reest. Het beekdal wordt dus bereikbaar voor een “ommetje”. Voor de inwoners van Drogteropslagen is dit heel bijzonder, want de Reest is op weinig plekken tussen Dedemsvaart en Meppel bereikbaar. Op heel veel plekken kun je niet bij de beek komen. Hier straks dus wel. Drogteropslagen krijgt een prachtige achtertuin!

Provincie Drenthe is opdrachtgever. In het project werkt Prolander samen met waterschap Drents Overijsselse Delta, Stichting Het Drentse Landschap en gemeente De Wolden.

 

Geplaatst in De Reest | Getagd , , | Een reactie plaatsen

Kwel

Bij bruggetje over de Reest komt kwel naar boven.

Een beekdal is een nat ecosysteem. Een beekdal zonder water is ten dode opgeschreven. Water is voor een beekdal wat bloed is voor de mens. Een andere vergelijking gaat ook op: veel mensen lijden aan bloedarmoede, veel beekdalen kampen met een tekort aan water. Verdroging is voor veel beekdalen in ons land ziekte nummer 1. Omdat de aanwezigheid van water in een beekdal zo essentieel is, is het goed om eens naar dat water te kijken. Waar komt dat water vandaan? Valt het als neerslag uit de lucht of heeft het water in een beekdal nog andere bronnen? Dit artikel gaat over water dat vanuit de bodem zijn weg omhoog vindt en als kwelwater aan de oppervlakte komt. Een omschrijving van kwel zou kunnen zijn: grondwater dan onder druk als een soort bron vanuit de bodem aan de oppervlakte komt.

Lokale kwel

Het meeste regenwater zakt in de bodem weg. Een deel hiervan stroomt door het dekzand naar beneden en komt dan op korte afstand weer aan de oppervlakte. Dit wordt lokale kwel of ondiepe kwel genoemd. Gelet op de chemische samenstelling lijkt het nog op regenwater. Vaak is dit water zuur en is (nog) arm aan kalk en ijzer. En nog behoorlijk stikstofrijk.Het wordt atmotroof grondwater genoemd. Tijdens het transport van infiltratiegebied (hier zakt het regenwater in de grond weg) naar kwelgebied ( hier komt het water weer bovengronds) verandert het water langzaam van chemische samenstelling. Lokale kwel komt meestal in de bovenloop van het beekdal aan de oppervlakte. Het is dus nog niet zo lang in de bodem geweest. Relatief bevat ondiepe kwel nog niet veel mineralen. Mineralen zijn anorganische stoffen die in de bodem voorkomen. Voor planten zijn ze onmisbaar.

IJzerhoudend vlies op kwelwater

Regionale of diepe kwel 

Regionale kwel of diepe kwel  kan van een tientallen kilometers ver gelegen gebied afkomstig zijn. Water dat daar de bodem in zakt kan dan honderden jaren nodig hebben gehad om in een beekdal weer aan de oppervlakte te komen. Dat deze reis zo lang duurt is logisch. Het water kan tientallen meters diep zijn weggezakt en heeft dus veel tijd nodig om ergens ( bijvoorbeeld in een nat hooilandje) boven te komen. In een beekdal gebeurt dat vooral in de benedenloop, het laagst gelegen deel van het beekdal. Onderweg heeft het water allerlei stoffen achtergelaten, maar Lees verder

Geplaatst in Bescherming, Fauna | Getagd , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Reest en Reestkerk op postzegel

Reest tussen Rabbinge en Oud-Avereest- foto Piet Oosting

PostNL bracht vorige week een bijzondere serie postzegels uit: Mooi Nederland 2017. Inde prachtig uitgegeven serie staan vijf rivier- en beekdalen centraal. De eerste drie zijn nu gepubliceerd: de Drentsche Aa, de Linge en……..de Reest ! Dat is natuurlijk een bijzondere eer voor zo’n relatief klein stroompje op de grens tussen Drenthe en Overijssel. De afbeelding op de zegel is een combinatie van vijf kleine foto’s van de Reestkerk en op de achtergrond een foto van de Reest. Op de zegel vindt de koper ook nog informatie over het Reestdal:

“Veenstroom de Reest ontspringt bij De Tippe ten oosten van Dedemsvaart en meandert door een prachtig cultuurhistorisch landschap naar Meppel. De Reestkerk in Oud-Avereest is gebouwd in 1852.” 

Foto van Piet Oosting

De foto’s van de Reestkerk zijn gemaakt door professioneel ontwerper Ingmar Birza. Dat geldt niet voor de prachtige foto van de Reest. Die komt van de hand van Piet Oosting. Piet is terreinmedewerker bij Landschap Overijssel en woont in Oud-Avereest, op een steenworp afstand van de plek waar hij deze foto maakte. Er was toen veel regen gevallen en de Reest trad buiten haar oevers. Piet: “Ik heb de foto gemaakt tussen Rabbinge en Oud-Avereest. Als ik aan het werk ben in de terreinen van Landschap Overijssel maak ik wel vaker foto’s. Die stuur ik dan naar het kantoor in Dalfsen en daar worden ze bewaard om ze eventueel te gebruiken voor allerlei doeleinden, zoals het beekherstelproject Water op Maat. Zo is deze foto bij PostNL terecht gekomen. Ik ben dus niet direct door PostNl benaderd. Ik vind het wel mooi, dat een foto van mij op een postzegel terecht is gekomen.”

De postzegels zijn beschikbaar in een beperkte oplage van 48.000 en daarnaast nog 26.000 verzamelvellen.

Geplaatst in Geen rubriek | Getagd , | Een reactie plaatsen

De schoonheid van een bouwvallige boerderij

De voomalige boerderij op Bloemberg 3 staat nu nog in de hekken, maar als het aan Het Drents Landschap ligt binnen afzienbare tijd in de steigers. Veel mensen kennen de bouwval. Als je er langs rijdt moet je er altijd even naar kijken. Een boerderij met grote gaten in het rieten dak, een oude roestende giertank op het verwaarloosde erf, een dichtgetimmerd woonhuis, scheuren in de muren, voor liefhebbers van urbanfotografie is het genieten. Zelfs buiten de hekken kun je hier (nog) mooie plaatjes maken. Verval heeft ook een zekere schoonheid. Zo vaak kom je in het welvarende Nederland vervallen woningen en bedrijven niet tegen.

Achttiende eeuw 

Waarschijnlijk dateert de boerderij uit de 18e eeuw, er is op de plek gebouwd in 1721. Op een kadastrale kaart uit 1827 is de boerderij op de bestaande plek zichtbaar.

Oude gebinten

Het Drents Landschap, eigenaar van de Reestdalboerderij heeft een plan gemaakt voor herbouw. Er is een ontwerpbureau ingeschakeld dat gaat kijken of er nog veel elementen aanwezig zijn die nog enige historische waarde hebben zodat ze weer gebruikt kunnen worden. Als je het gebouw zo oppervlakkig bekijkt zou je dat niet zeggen. Toch lijken de gebinten van het gebouw voor een deel erg waardevol om ze bij de herbouw in te passen, net als het metselwerk van het woongedeelte.

Bron: Kwartaalblad 92 Het Drentse Landschap december 2016

 

Geplaatst in Boerderijen | Getagd , , | Een reactie plaatsen

De stilte overheerst

De dagen zijn kort, de zon staat laag, de kou gaat in je botten zitten als je even niets doet. Kortom het is december. Niet bepaald een maand waarin buiten erg veel gebeurt. Planten zijn in een diepe winterrust, amfibieën en reptielen verkeren in een tijdelijke coma, veel vogels vertrokken naar het warmere zuiden. Het is vooral de stilte die je hoort. De meeste essen zijn weer ingezaaid, maar de winterrogge wil nog niet zo. In het rimpelloze water spiegelt de winterlucht en de Reest…… die gaat haar eigen gang.

Geplaatst in Geen rubriek | 1 reactie

Shiitake: een gezonde en lekkere paddenstoel uit het Reestdal

Menno Haveman kweekt paddenstoelen. Zijn kwekerij ligt verscholen achter zijn huis aan de Trambaan op Lutten Oever. Een donker mystiek sparrenbos vormt de omgeving waar zijn geënte eikenstammetjes heerlijke gezonde en biologische shiitake paddenstoelen produceren.

Het is best bijzonder, het beroep van shii-take kweker. Waarom wordt iemand paddenstoelenkweker?

Vroeger had ik met mijn vader een bedrijf dat zich bezig hield met het terugwinnen van edele metalen. Ik kreeg een burn-out en wilde wat

Menno bij zijn eikenstammen

anders. Ik ben toen paddenstoelen gaan kweken. Dat kon ook goed, want we hadden een prachtige plek ervoor, een bos, boomstammen, paddenstoelen, het paste allemaal mooi bij elkaar. Alle ingrediënten voor een nieuwe start waren aanwezig. Ik ben dit werk ook gaan doen uit egoïsme voor mezelf. Ik moest me er goed bij voelen. Het bleek te werken, ook al ging het eerst erg moeizaam. Toen ik mijn eerste paddenstoelen verkocht aan Johan Krul van restaurant De Kiewiet, dacht ik “Handel”. Zo is het begonnen. Inmiddels doe ik dit werk al bijna dertig jaar. De shii-take is op de champignon na de meeste geteelde paddenstoel ter wereld.

De kwekerij ligt in een donker sparrenbos

Doe je dit werk alleen ?

Ja, volgens mij ben ik nu voor de wet een ZZP-er.

Jouw kwekerij is duurzaam. Waaruit blijkt dat ?

Ik doe dunningen voor Landschap Overijssel, Staatsbosbeheer en particulieren. Ik haal hout bijvoorbeeld uit het Reestdal. De stammetjes heb ik nodig als voedingsbodem voor de shii-take.. Als het hout zijn paddenstoelen geproduceerd heeft wordt het hout uiteindelijk gebruikt als brandstof voor mijn woning. Co2 neutraal. Het meeste hout dat ik nodig heb komt van Staatsbosbeheer, maar ook van Landschap Overijssel. Die organisaties vinden het ook leuk dat er Lees verder

Geplaatst in Biologische streekproducten | Getagd , , , , , | Een reactie plaatsen

Twee bekende boerderijen

Veel liefhebbers van het oude  beekdallandschap rondom Oud-Avereest kennen ze : boerderij De Wildenberg en boerderij De Uilenburcht.

Vanaf het kerkenpad achter de Reestkerk heb je een prachtig uitzicht over de natte hooilanden langs de Reest. Aan de Drentse kant ligt daar helemaal alleen in dat prachtige landschap boerderij De Wildenberg. Loop je dan richting Rabbinge, dan passeer je boerderij De Uilenburcht, goed zichtbaar gelegen op een zandkop.

boerderij De Wildenberg gezien vanaf het kerkenpad achter de Reestkerk

De Wildenberg 

Aan het eind van de vorige eeuw werd op deze plek nog gewoon geboerd. Achter de boerderij met grote stal, mestsilo en modern woonhuis lag een natuurcamping. Vanaf het jaar 2ooo veranderde veel. De boer verhuisde naar een plek buiten het Reestdal. Het Drents Landschap bracht de sfeer van vroeger weer terug. Boerderij De Wildenberg kreeg een heel andere functie.

Herfsttinten rondom boerderij De Uilenburcht

De Uilenburcht

Sinds de jaren tachtig heeft Het Drentse Landschap een beheerboerderij op Rabbinge waar men met de hulp van Limousinrunderen het ouderwetse Drentse boerenbedrijf in ere houdt. Net als vroeger wordt de mest in de potstal verzameld om op de akkers te worden ondergeploegd. Vroeger gingen de boeren wonen op de veilige zandruggen waar het water vanuit het beekdal nooit kwam. Ze legde akkers (essen) aan. Die situatie is op deze locatie niet veranderd. Je maakt hier een stap terug in de tijd. Met enige regelmaat houdt Het Drents Landschap op De Uilenburcht een Open Dag.

Geplaatst in Boerderijen | Getagd , | Een reactie plaatsen

De herfst is mooi op landgoederen Dickninge en De Havixhorst

Het Reestdal heeft zo zijn wandelpareltjes. Voor een tocht door een oud beekdallandschap met alles er op en aan moet je bij Oud-Avereest zijn. Of bij ‘t Ende aan De Stapel. Daar loop je langs oude essen, natte hooilandjes, hakhoutbosjes. Dan weer passeer je bos en hei. En natuurlijk kronkelt de Reest er door het landschap.

Herfstkleurende beukenbomen langs de slotgracht van De Havixhorst

Rijkdom

Het Reestdal tussen IJhorst en Meppel ziet er wat anders uit. Het is er vlakker en opener. De Reest is er vaak onzichtbaar al meandert het beekje hier wel door het beekdal. Er is nog een verschil. Je vindt er landgoederen. Ook met alles er op en aan. Statige huizen,oprijlanen, grachten en vijvers, Lees verder

Geplaatst in De mooiste plekjes, wandelen | Een reactie plaatsen