Springende vissen in de Paardelanden

Posted on 13/10/2015 by Jan

Het project Vispassage, Paardelanden Linde is klaar. Waterschap Reest en Wieden heeft in de bovenloop van de Reest het beekje wat meer aanzien gegeven. Vissen kunnen hier stroomopwaarts over een zestal trapjes springen. Zo bereiken ze de bovenloop van de Reest. Alleen…….. die bovenloop stelt niet veel voor.

Stuw verleden tijd

Het waterschap heeft op de locatie een stuwtje verwijderd. Hiervoor in de plaats zijn de zes vistrappen gekomen. Dat is natuurlijk pure winst. Stuwen in een beek, daar zijn er in het verleden genoeg van gebouwd. Dat was nog in een tijd waarin men het nut van kronkelende beekjes in oude kleinschalige beekdallandschappen niet zag. In het kader van de agrarische vooruitgang werden talloze beken gekanaliseerd en werd de waterstand in een beekdal gereguleerd met behulp van stuwen en gemalen.

De stuw bij de Paardelanden had tussen het bovenstroomse deel en het benedenstroomse deel een verschil van 60 cm. De vistrappen vangen dit verschil nu op. Hierdoor wordt de beek natuurlijker.

Er gebeurde meer

Naast de aanleg van zes vistrappen werd ook een nieuwe meander gegraven. Een sloot die een verbinding vormt tussen de Reest en het Ommerkanaal werd verondiept, dat wil zeggen dichtgegooid met grond, die vrij kwam bij de aanleg van de meander. Verder is er nog een winterbed aangelegd. Bij veel neerslag wordt hier water vastgehouden.

Doel 

Waarom dit project? Het waterschap omschrijft in haar projectplan twee doelstellingen: de Reest op deze plek passeerbaar maken voor vissen en men wil de afwatering op de Reest versterken. Meer water in het Reestdal dus. Als blijkt, dat de aangrenzende Continue reading →

Posted in De Reest | Tagged , | 1 Comment

Brongebied Reest toen en nu

Posted on 06/10/2015 by Jan

Deel 1 : het brongebied nu

Het riviertje de Reest is/wordt vaak bejubeld en bezongen. Volledig terecht, zoals het beekje door dat prachtige Reestdal meandert, daar word je inderdaad vrolijk van. Er zijn zoveel mooie plekjes langs de Reest. Het boek “Beelden van een beek” staat vol met de mooiste plaatjes.

Gekanaliseerd

Mooie foto’s maak je niet op de plekken waar de Reest begint en zeker niet waar zij eindigt. Daar is de beek al heel lang zwaar gehavend. Het stroompje heeft geen kop meer en ook een staart ontbreekt. De Reest wordt vaak een van de best bewaarde beken van ons land genoemd. Dat zegt genoeg over de authenticiteit van de andere beken in Nederland. De meeste “diepies”, zoals ze in Drenthe zeggen, zijn in de vorige eeuw gekanaliseerd en in een verkaveld landschap gedegradeerd tot saaie rechte waterlopen met slechts een doel: het afvoeren van overtollig water. Alles in dienst van de landbouw. Dat de Reest voor een groot deel haar kronkels mocht behouden is meer geluk dan wijsheid.

Reest doet niet echt mee

De Reest voert nog steeds regenwater af, maar mag het doen met de restjes die overblijven. Het grootste deel van het stroomgebied watert namelijk af op gegraven watergangen, zoals de Reestvervangende Leiding en de Braambergersloot. Echt serieus kun je de Reest op dit terrein niet nemen, ondanks mooie net afgeronde projecten met verondiepingen, knijpstuwen en drempels in de beek. Zolang het meeste water buiten het Reestdal wordt Continue reading →

Posted in De Reest | Tagged , , | Leave a comment

Reestdal in de mist

Posted on 02/10/2015 by Jan

De wereld was erg klein vanmorgen. Mistflarden over het Reestdal. De zon had veel moeite om er door heen te komen. Juist dat moment, die overgang tussen mist en opkomend zonlicht maakt de wereld zo ontzettend mooi!

De foto’s zijn vanmorgen gemaakt in het Reestdal achter boerderij ‘t Ende. Landschap Overijssel en het Drents Landschap hebben hier een mooie wandelroute uitgezet.

 

Posted in De mooiste plekjes | Leave a comment

Grensloos Kunst Verkennen 2015 : prachtige kunstroute rond de Reest

Posted on 27/09/2015 by Jan

Het zit er weer op. Drie weekenden in september kon je als wandelaar of fietser weer genieten van een grote variatie aan kunst in een sfeervolle ambiance. Op bijna dertig locaties in De Wijk en IJhorst presenteerden meer dan veertig kunstenaars hun werk. Gemist dit jaar? Stichting Kunstroute de Wijk-IJhorst is er in 2016 weer voor u!

 

 

Posted in Algemeen | Tagged | Leave a comment

Genieten van het ochtendlicht

Posted on 27/09/2015 by Jan

Op de website famme.nl staan zeven (!) stellingen die je duidelijk maken dat het heel goed is om een ochtendmens te zijn. Om er een paar te noemen: ochtendmensen zijn gelukkiger, mogelijk aardiger en lijden minder aan depressies. Misschien staan ochtendmensen wel positiever in het leven, omdat ze elke dag starten in het mooiste deel van het etmaal: het ochtendlicht. Daar moet je wel een enorme kick van krijgen……….

Nazomerlicht

Eind september komt de zon rond 07.30 u op. Voor avondmensen onder fotografen een ideaal tijdstip. Een uurtje eerder opstaan om bij zonsopgang op de juiste plek te staan moet lukken. De mooie nazomerdagen van nu laten mooie zonsopgangen zien. Mystieke mistflarden, hooilanden en heidevelden bedekt met duizenden glinsterende spinnenwebben. En al die mooie zachte kleuren!

De foto’s zijn gemaakt in het Reestdal, in de buurt van Den Westerhuis en De Wildenberg.

 

Posted in Algemeen | Leave a comment

(Bijna) iedereen kent de aardappelbovist

Posted on 22/09/2015 by Jan

De deelnemer aan de tv kwis  ”Een tegen honderd” dacht nog zo dat ie ‘t wel wist. Op de vraag “Welke vlinder zie je hier?” (foto in beeld van dagpauwoog) kon hij kiezen: kleine vos, dagpauwoog en atalanta. Met nog twee escapes ging hij vreselijk de mist in, koos voor

Rijpe aardappelbovist barst open

atalanta en kon zich zelf wel voor de kop slaan. Zou het ook zo dramatisch zijn afgelopen als de vraag “Welke paddenstoel zie je hier? ” Waarschijnlijk niet, want de aardappelbovist is bij veel mensen bekend. Net als de vliegenzwam, het elfenbankje en het eekhoorntjesbrood. De laatste is zelfs uitgeroepen tot “paddenstoel van het jaar 2015″

 

Lijkt op aardappel

Dat de aardappelbovist zo makkelijk te herkennen is komt natuurlijk door zijn uiterlijk. Als je door het bos loop lijkt het (met een beetje fantasie) alsof de bosbodem hier en daar bedekt is met uitgestrooide aardappelen. Vaak groeien ze in kleine groepjes. De aardappelbovist heeft geen hoed met daaronder buisjes of plaatjes (lamellen). De sporen zitten in de holte van de zwam. De bovist hoort bij de buikzwammen.

Aardappelbovisten vind je vaak in kleine groepjes

Sporen

Maak eens een aardappelbovist open je je ziet van binnen een paars/zwarte massa. Als de zwam rijp is hoef je er alleen maar op te drukken en een wolkje van miljoenen sporen verlaat de bovist als een mini uitbarsting van een vulkaan. Maar doe geen moeite, het

Paddenstoelen zorgen voor de voortplanting van de schimmel

omhulsel barst spontaan ook open. Paddenstoelen zijn de vruchtlichamen (soort bloemen) van een zwam. Het grootste deel (netwerk van schimmeldraden) zit in de grond en verteert de humuslaag van het bos. Bij dit afbraakproces komen stoffen vrij, die weer door de boom worden opgenomen.

Informatie over paddenstoelen 

Op internet is veel info te vinden over paddenstoelen. Maar een paddenstoelengids, die je mee kunt nemen is ook handig. Misschien nog wel praktischer. Gebruik dan een gids waarin je paddenstoelen redelijk makkelijk kunt vinden, bijvoorbeeld via een determineersleutel.

Hier voelt de aardappelbovist zich thuis

Onlangs verscheen de Drentse paddenstoelatlas. Daarin worden de 2350 soorten (!) paddenstoelen besproken, die in de provincie voorkomen. Onder de tien meest voorkomende soorten in Drenthe komt uiteraard de aardappelbovist voor. De lijstaanvoerder is de gewone zwavelkop. 

 

Posted in Flora | Tagged | Leave a comment

Spin op de heide

Posted on 07/09/2015 by Jan

Zeven Belgen op van de tien zeggen dat ze schrik hebben voor spinnen. En een op de vijf Belgen en Nederlanders vinden spinnen in huis onhygiënisch. Dat blijkt uit een internationale enquête van de Belgische Arachnologische Vereniging ARABEL over angst voor spinnen. Bij drie op de tien mensen zou die angst zo’n ernstige vorm aannemen, dat we kunnen spreken van een echte spinnenfobie of arachnofobie. Waarschijnlijk is het de meest voorkomende vorm van dierenfobieën. (bron: www.gezondheid.be)

Mooie dieren

Angst blokkeert genot. Jammer, want als je de tijd neemt om naar een spin te kijken en ook op het gedrag van het dier let, ontmoet je een wonderlijke wereld. Spinnen zijn overal. De spin op de foto is de viervlekwielwebspin, Araneus quadratus. Herkenbaar aan het (vaak) heldergroene achterlijf en de contrastrijke poten. De spin is gefotografeerd op het Rabbingerveld, had een libelle in de vangdraden gevangen en was bezig het insect leeg te zuigen.

Spinnen determineren 

Stel, je ziet een spin en wilt deze geleedpotige op naam hebben. Spinnengids in huis? Zeer waarschijnlijk niet. Iemand vragen, die “veel van de natuur weet”? Kans is klein dat ie honderden spinnen kent. Wat dan?  Bezoek dan de meest uitgebreide website over spinnensoorten. De website geeft geen informatie over het leven van spinnen, alleen over soorten. Allemaal ingedeeld naar familie en geslacht. Met erg veel foto’s! Je hebt geen idee hoeveel soorten spinnen er in ons land voorkomen.

 

Posted in Fauna | Tagged , | Leave a comment

Het verval van de Reest

Posted on 04/09/2015 by Jan

De titel doet vermoeden dat het riviertje de Reest haar beste tijd heeft gehad. In verval duidt immers op minder worden. Achteruitgang. Gelukkig gaat dat voor de Reest niet op, sterker nog, het beekje heeft nog nooit zoveel zorg en aandacht gehad dan in de afgelopen jaren. Het woordje verval heeft nog een andere betekenis: het verschil in hoogte tussen twee punten van een rivier. En dat is interessant. Hoe hoog is het verval van de Reest eigenlijk ?

Uiteindelijk naar zee

De Reest stroomt, net als alle waterlopen, van hoog naar laag. Alleen de kunstenaar Escher was in staat om water van beneden naar boven te laten lopen. Zo begint de Reest als klein stroompje ten noorden van Dedemsvaart en ongeveer 35 kilometer verder mondt de beek uit in het Meppelerdiep. Uiteindelijk zal het water het IJsselmeer bereiken en via de sluizen van de Afsluitdijk de Waddenzee. Het water van de Reest stroomt meestal in een gestaag kabbelend tempo. Soms is het bijna niet te zien dat er stroming in zit. Op andere momenten, als er heel veel regen in korte tijd gevallen is, neemt de stroomsnelheid fors toe. Maar een bruisende beek, zoals bijvoorbeeld de Geul in Zuid-Limburg, zal het nooit worden. Hoe dat komt? De oorzaak moeten we zoeken in het hoogteverschil tussen de bovenloop en de benedenloop van het beekdal. Dat verschil is niet sensationeel groot.

NAP meters

Bij de twee nieuwe knijpstuwen (Den Kaat en Rabbinge) zijn NAP meters geplaatst. Deze meetpunten geven een indicatie hoe hoog het Reestdal ligt ten opzichte van de zeespiegel. Immers, het getal 0 op de Nap meter geeft de hoogte van de zeespiegel aan. Toen op woensdag 19 augustus  de middenloop van het Reestdal vol liep met water heb ik een foto gemaakt van de NAP meter bij Den Kaat. De stand was 4.60 meter boven NAP. Op 2 september heb ik de meter weer gefotografeerd, die stond toen op 4.10 meter boven NAP. De Reest was dus in augustus een halve meter gestegen. Het ijzerhoudende veenwater van de beek had ook een duidelijk bruingekleurde herinnering op het maagdelijke witte beton achter gelaten. Op 18 augustus nam ik ook een foto van de NAP meter bij de knijpstuw van Rabbinge. Die had een waterstand van 4.40 meter boven NAP. Het verschil in afstand tussen de twee knijpstuwen bedraagt ongeveer 2,5 kilometer. Een verschil in verval van 20 cm. Dat verklaart natuurlijk het ontbreken van sterk stromend water in de Reest.

Hoogtekaart 

Maar wat is dan het verval tussen het begin van de Reest en het eindpunt van de beek? Het Reestdal staat niet vol met ANP meters, dus moeten de gegevens op een andere manier achterhaald worden. Dan kan op de digitale hoogtekaart van Nederland.  Deze site geeft de hoogteverschillen in ons land aan in allerlei kleuren. Klik je op een bepaald punt in de kaart, dan krijg je het NAP, in 4 cijfers achter de komma. Wil je het nog preciezer? De bovenloop ( Dedemsvaart/Lutten) ligt rond de 6 meter boven NAP. Als de Reest 35 kilometer verder met haar  laatste meters bezig is, wijst de site achter het ziekenhuis van Meppel een hoogte van ongeveer 0.10 meter boven NAP. De Reest heeft een dus een verval van rond de zes meter. En dat 0ver een afstand van ongeveer 35 kilometer.

Verhang 

Om uit te rekenen of het hoogteverschil nu groot of klein is in relatie met andere waterstromen deel je het hoogteverschil in meter door  de lengte in kilometer. Dit heet verhang.  Dan is het verhang van de Reest 6: 35 =0.17 meter per kilometer.Dat betekent dat de het NAP peil van Reest gemiddeld na een kilometer 17 cm daalt. Ter vergelijking : de Geul (Limburg) heeft een verhang van 4,3 meter per kilometer!

Als het verhang gering is, gaat een rivier kronkelen of  meanderen, waardoor het verhang meestal nog kleiner wordt. (bron: Wikipedia)

Posted in De Reest | Tagged , , | Leave a comment

Vijftig tinten grijs boven het Reestdal

Posted on 03/09/2015 by Jan

Rabbinge

De warme zomer lijkt voorbij. Lagedrukgebieden zijn weer de baas. De atmosfeer is onstabiel. Niks mis mee, gewoon Hollands weer. De onrust boven ons zorgt voor afwisseling in in de lucht. Bij het naderen van een bui vele tinten grijs, dan een felle opklaring, even later vullen verblindend witte cumuluswolken de hemel boven de verre horizon.

Rabbingerveld

Posted in Algemeen | Leave a comment

Kerkbruggetje onder water !

Posted on 20/08/2015 by Jan

Er wordt veel gewandeld vanuit infocentrum De Wheem in Oud Avereest. Twee gemarkeerde routes gaan over het eeuwenoude kerkenpad richting het bekende kerkvonder, in de regio ook wel bekend als “Bruggetje van Bartje”. Maar op woensdag 19 augustus 2015 moesten wandelaars weer terug om een andere route uit te zoeken.

Wat bleek ? Door de extreem hoge stand van het water in de Reest was het bruggetje alleen met (hoge) laarzen te betreden.Delen van het kerkenpad stonden onder water, het bruggetje kwam net boven de snel stromende water van de beek uit.

Een andere opmerkelijke situatie deed zich voor bij de nieuwe brug over de Reest tussen Rabbinge en Oud-Avereest. Daar kon het vele water niet meer onder de brug door. Nabijgelegen grasland deed dienst als waterberging.

Deze situatie kan heel snel veranderen. Binnen een paar droge dagen wordt er zoveel water afgevoerd, dat je als wandelaar weer kunt lopen waar je wilt.

Posted in De Reest | Leave a comment