Nat Reestdal

Posted on 18/01/2015 by Jan

De regen en de harde wind van de vorige week hebben het Reestdal in de benedenloop veranderd in een waterrijk landschap. Toen vroeger het stroomgebied van de Reest meer dan 60.000 ha groot was (nu nog ongeveer 10% daar van) was het Reestdal tussen Dedemsvaart en Meppel een binnenzee. Dat was met andere beekdalen ook het geval. Eind 19e eeuw was het Reggedal tussen Ommen en Diepenheim ‘s winters een enorme watervlakte. Niemand keek er van op. Het hoorde nu eenmaal zo. We zullen die uitgestrekte watermassa’s in de Nederlands beekdalen nooit meer terugzien. Talloze ingrepen in het landschap ( kanaliseren, ruilverkaveling, aanleg stuwen e.d.) maken dit onmogelijk.

Eerlijk verdelen

Toch verandert er wel iets. De laatste jaren proberen de waterschappen het water bij overvloedig neerslag wat “eerlijker” over de hele beek te verdelen. Het project Beekherstel Reestdal is hier een voorbeeld van. Als de hemelsluizen dagen openstaan en er extreem veel neerslag valt, wordt water in de bovenloop en middenloop van de Reest een poosje vastgehouden. Dat kan door op twee plekken knijpstuwen tijdelijk te sluiten. Meppel krijgt dan niet al het water te verwerken. Want daar gaat het nog wel eens mis. Zo erg als in de jaren 60 van de vorige eeuw zal het niet meer worden.

Snelle afvoer van water

Voorlopig is er niets aan de hand. Het water zakt al weer. Waarom wordt water in dit land altijd zo snel afgevoerd? Wat is er op tegen om het water ‘s winters, als je weet dat het de komende dagen droog blijft, langer in een beekdal vast te houden? Daar heeft toch niemand last van? Vroeger hadden de boeren veel belang bij dit water. Vruchtbare slibdeeltjes kregen de kans te bezinken. Dat leverde alleen maar goede oogsten op. Het lijkt wel alsof waterschappen direct in de kramp schieten als het een paar dagen flink regent. Jammer. Voor foto’s van nat Reestdal, klik hier.

 

Posted in De Reest | Tagged | Leave a comment

Nieuwe brug met knijpstuw bij Den Kaat

Posted on 28/12/2014 by Jan

Het project “Beekherstel Reestdal” is nog niet afgerond, maar de eerste knijpstuw is klaar. Waar je tussen Den Kaat en Rabbinge de Reest oversteekt ligt nu een mooie stevige brug. De oude was ook wel aan vervanging toe. Onder de brug zie je twee grote zware sluisdeuren, die nu helemaal open staan. Als er extreem veel water valt gaan ze dicht en krijgt het water in de bovenloop even de ruimte. De gras- en hooilanden lopen dan onder water. Overtollig water wordt dus tijdelijk opgeborgen om te voorkomen dat in de benedenloop van de Reest wateroverlast ontstaat. Een tweede knijpstuw is momenteel in aanbouw. Deze komt ter hoogte van Oud-Avereest.

Posted in Algemeen | Leave a comment

Ook in december is het mooi op Takkenhoogte

Posted on 24/12/2014 by Jan

In het kwartaalblad nummer 84 (december 2014) van Stichting Het Drentse Landschap vertelt Joop Verburg in het artikel Takkenhoogte,van weiland naar rijk natuurgebied over de natuurontwikkeling van dit natuurreservaat (eigendom Drents Landschap). De geschiedenis van het gebied is een bijzondere. In 1992 werd 30 ha boerenland door Het Drentse Landschap aangekocht van de gebroeders Baas. De zwarte bovenlaag werd afgegraven. Het duurde wel een paar jaar voordat alle zandbulten waren afgevoerd. De kaarsrechte Reestvervangende Leiding werd over een afstand van honderden meters tot aan een stuw verbreed, het saaie afvoerkanaal kreeg natuurvriendelijke oever en eilandjes. Vennen werden weer uitgegraven en op de voormalige weilanden en maisakkers mocht de heide een poging wagen om weer terug te komen.

Inmiddels zijn we meer dan twintig jaar verder. Takkenhoogte is nu onderdeel van een uitgestrekt natuurgebied aan de rand van Het Reestdal. Stichting Het Drentse Landschap heeft een mooie wandelroute door dit gebied uitgezet. Uit het artikel blijkt dat de natuur op Takkenhoogte zich sensationeel ontwikkelt. Liefhebbers van het proces dat successie heet konden in de afgelopen jaren hun hart ophalen. Van een kale zandvlakte naar een gevarieerd ecosysteem met een unieke flora en fauna, wat wil je als natuurliefhebber nog meer? En die ontwikkeling gaat door.Een wandeling door het gebied op een mooie middag in december bewijst dit….. Klik hier voor het bewijs. 

Posted in De mooiste plekjes | Tagged | Leave a comment

Vroeger als symbool van rijkdom: de beuk erin

Posted on 25/11/2014 by Jan

In de benedenloop van de Reest, in de omgeving van De Stapel, De Wijk en IJhorst zijn de reesterven (lees: boerderijen) vaak groot en imposant. Blijkbaar hadden de boeren hier meer in de portemonnee dan de collega’s stroomopwaarts. Oorzaak? De Reest!

In de bovenloop van de Reest (van nature een veenbeek) was het water nogal zuur en voedselarm. Naarmate het Reestwater verder stroomde richting Meppel nam de hoeveelheid mineralen in het water toe. Dat kwam door de toestroom van kwel uit de hogere zandgronden  van het Drentse Plateau. Als in de wintermaanden de Reestlanden onder water kwamen te staan, daalde er een dun laagje vruchtbaar slib op de graslanden neer. Mooier kon je het als boer niet krijgen! De hooiopbrengsten waren in de benedenloop van de Reest de beste van de omgeving. En dat leverde een prima veestapel op, die veel melk gaf. De melk werd in kleine zuivelfabrieken omgezet in roomboter. En het was deze goudgele boter die de boeren in dit deel van de Reestdal zoveel welstand gaf. Boerderijen kregen mooie woonhuizen, er kwam een chique tuin en voor de boerderij werd een rode beuk geplant. Een beuk als symbool van de rijkdom. Veel oude boerderijen in de buurt van De Stapel en De Wijk hebben de indrukwekkende beuk nog steeds in de voortuin staan.

 

Posted in Boerderijen | Tagged | 1 Comment

Genieten in de bovenloop van de Reest

Posted on 17/11/2014 by Jan

De Reest begint nu ten noorden van Dedemsvaart als een klein slootje, niet veel breder dan een meter. Je stapt er zo over heen. Een paar kilometer verder lukt dat niet meer, want het stroompje is hier een meter of twee, drie breed. De Reest stroomt dan door de Mulderij, Den Oosterhuis en langs Schrapveen. Niet echt de  ”topics”  van het Reestdal. Dat is ook niet verwonderlijk, want wandelpaden zijn hier niet of nauwelijks. De enige route, die hier de Reest kruist is De Loop van de Reest. Een leuke gemarkeerde rondwandeling valt hier niet te maken.

Variatie 

Toch is dit deel van het Reestdal landschappelijk erg gevarieerd, al zou je dat van het vlakke landschap niet zeggen. Er zijn mooie hoekjes zat. Een paar voorbeelden ? Het Reestdal achter De Kruidenhoeve met het bekende Jodenvonder. Of Schrapveen, een meer dan 60 ha tellend drassig hooiland, waar afgelopen dagen net gemaaid is. Of fiets op een mooie dag over De Mulderij en Den Oosterhuis richting Den Kaat. Het mooie Reestdal ligt dan aan de rechterhand. Kleine doodlopende boerenweggetjes brengen je dan naar de natte graslanden, waar je prachtige uitzichten over het Reestdal hebt.

Voor een sfeerimpressie van dit deel van het Reestdal, klik je hier.

 

Posted in De mooiste plekjes | Tagged , , , | Leave a comment

Afscheid van oktober

Posted on 05/11/2014 by Jan

Oktober was een unieke maand. Nog nooit was het zo warm, de ene na de andere zomerse dag volgden elkaar op. Regen en herfststormen, we hebben het nauwelijks gezien. Nog even een wandelingetje in de buurt van Oud-Avereest. Straks zal het landschap er minder kleurrijk uitzien, ondank de winterrogge die al weer boven de grond uit komt. Klik hier voor een sfeervolle fotoreportage van een najaarswandeling door een uniek stukje Reestdal.

Posted in Geen rubriek | Leave a comment

Nog even….. en dan de potstal in

Posted on 31/10/2014 by Jan

Het wil maar geen herfst worden. Geen gure wind, geen bakken met regen, geen nachtvorst. Het is morgen 1 november en het wordt 20 graden! Wat is er met ons klimaat aan de hand? Een groepje limousin runderen staat bij de Reest. De koeien lijken wat te mijmeren. Kijken ze vol weemoed terug op de afgelopen zomer en genieten ze nog wat na ? Of denken ze aan de komende winter aan dat maandenlange verblijf in de potstal van Het Drentse Landschap ? We zullen het niet weten. De kleine potstal op Rabbinge is al bezet. De koeien staan nog laag. Straks, als ze na de winter de stal weer uit mogen is dat anders. Dan is de bodem van de stal bedekt met een dikke laag mest en stro. Runderen in dienst van de landbouw, want uiteindelijk belandt de mest op de essen in het Reestdal. Op de meeste van deze bouwlandjes is de winterrogge al weer ingezaaid.

 

Posted in Akkerbouw, Boerderijen | Leave a comment

Herfst op Dickninge en de Havixhorst

Posted on 28/10/2014 by Jan

De herfst proeven op Landgoed Dickninge en daarna een bezoekje aan de beeldentuin van De Havixhorst. Dat kan prima in deze tijd van het jaar. De expositie “Beelden van Beatrix” in de beeldentuin van  De Havixhorst is nog poosje dagen te bekijken (verlengd tot eind november) ). Een poosje geleden bracht de prinses zelf  een bezoek aan de expositie.

De lanen op het landgoed krijgen de eerste herfstkleuren. Door de uitzonderlijke hoge temperaturen van de afgelopen weken lijkt het alsof de bomen geen zin hebben om hun bladgroen uit de bladeren weg te halen. Nog even en de bladeren vallen groen van de boom. Aan de planten in de kruidentuin kun je wel zien dat de winter nadert. Veel afgestorven bovengrondse delen, alleen de Oost-Indische kers staat er nog vrolijk bij.

 

Landgoed Dickninge ligt er wat verloren bij. Wandelaars zijn er altijd. De meeste interesse voor de tuin is er in het vroege voorjaar als de holwortel bloeit. Maar deze stinzenplant is nu niet te zien. Pas na de winter ontwaakt de plant en laat zich dan bewonderen. Nu wordt de aandacht meer getrokken door herfsttinten in het bos achter het herenhuis. Dickninge en De Havixhorst zijn makkelijk in een wandeling te bekijken, want de beide landgoederen liggen nog geen twee kilometer van elkaar. Vanuit het Drentse De Wijk Schiphorsterweg volgen.

Posted in De mooiste plekjes | Leave a comment

Project “Water op maat” : over verondiepen en knijpstuwen

Posted on 22/10/2014 by Jan

Beekherstel Reestdal deel 2

Het blijft een raar werkwoord: verondiepen.  Het is jargon uit de wereld van de waterschappen. Mensen die weinig met oppervlaktewater van doen hebben, het zegt ze waarschijnlijk erg weinig. Het begrip komt aan de oppervlakte in het Watergebiedsplan Reestdal van Waterschap Reest en Wieden. Verondiepen wil zeggen dat je zand, slib of ander materiaal gebruikt om water ondieper te maken.

De Reest wordt verondiept

Op vijf locaties wordt/is de Reest ondieper gemaakt. Over een afstand van ongeveer 50 meter is op zo’n plek zand gestort en de bodem met 50 centimeter opgehoogd.  Om het afvoeren van het gestorte zand tegen te gaan zijn er aan het eind van de locatie stroomafwaarts takken, wortels en andere organische materialen in de beek gelegd. Het is niet duidelijk of dit werkt. Bij hevige regenval neemt de stroomsnelheid in de Reest flink toe en de vraag is of het zand dan blijft liggen. Wel is het zo, dat de Reest van deze maatregelen in ieder geval ondieper wordt.

Voorbeeldlocatie

Een voorbeeld van een verondiepingsplek ligt tussen Den Huizen en Rabbinge. Loop je vanuit de Wheem een van de gemarkeerde wandelroutes, dan kom je er langs. Het doel van het verondiepen is de afvoer van water te beperken. Bij extreme regenval moet niet al het water tegelijk  in de benedenloop van de Reest (lees: Meppel) terecht komen. Bovenloop en middenloop van de beek moeten dan meer water bergen en minder afvoeren.

De Reest krijgt drie knijpstuwen 

Weer zo’n woord: knijpstuw. Men spreekt in kringen van waterbeheerders ook wel over knijpconstructies. Het gaat hier om twee puntdeuren achter een brug die onder normale omstandigheden open staan. Bij extreme regenval gaan de deuren dicht. De locaties zijn Den Kaat, Rabbinge en Vledders (ter hoogte van IJhorst). De gevolgen laten zich raden: hooi- en bouwlanden lopen onder water. Als de drie knijpstuwen dicht staan kunnen ze samen 1.5 miljoen M3 water vasthouden. Meppel houdt het dan droog. Men gaat er van uit dat zo’n situatie gemiddeld eens in de 25 jaar voorkomt. Het aanleggen van de twee knijpstuwen bij Den Kaat en Rabbinge gaat samen met de bouw van twee nieuwe bruggen. De werkzaamheden bij Den Kaat vorderen gestaag. In een bouwput wordt de stuw gerealiseerd. Het gaat nog wel even duren. Op Rabbinge worden momenteel voorbereidende maatregelen genomen.

Bij hoog water, deuren dicht 

We zijn gewend om bij veel neerslag het water zo snel mogelijk af te voeren. In het Continue reading →

Posted in De Reest | Tagged , , | 1 Comment

Schotse Hooglanders genieten nog even van de nazomer

Posted on 22/09/2014 by Jan

Een wandeling door het reservaat Meeuwenveen/Takkenhoogte (eigendom Drents Landschap) zorgt altijd wel voor een verrassing. Zondagmorgen 22 september was het heerlijk nazomerweer. Een aantal lome Schotse Hooglanders had op deze mooie morgen wel zin in een bad.

Posted in Fauna | Leave a comment